Πίσω στη λίστα
S3.gy.digital%2fhealthyme%2fuploads%2fasset%2fdata%2f3185%2fselinioartboard 1920x420

Σελήνιο: Ένα “κλειδί” για την καλή λειτουργία του θυρεοειδούς

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΣΕ ΑΥΤΟ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

    Οι διάφορες παθήσεις που σχετίζονται με τον θυρεοειδή δείχνουν να αφορούν μεγάλο αριθμό ανθρώπων στις σύγχρονες κοινωνίες, καθώς ο τρόπος ζωής και η διατροφή μας μπορούν να τον επηρεάσουν άμεσα. Το σελήνιο φαίνεται να συμβάλλει σημαντικά στην όλη αντιμετώπιση του προβλήματος, και η Δρ. Αγγελική Λαϊνά-Μονιάκη, ενδοκρινολόγος-διαβητολόγος, έρχεται να μας εξηγήσει το πώς.

    Περί θυρεοειδούς
    Ο θυρεοειδής αδένας είναι ο μεγαλύτερος ενδοκρινής αδένας του ανθρώπινου σώματος. Παράγει την θυροξίνη (Τ4) και σε μικρότερο ποσοστό την τριιωδοθυρονίνη (Τ3), η οποία κυρίως παράγεται από την περιφερική μετατροπή της θυροξίνης στους περιφερικούς ιστούς, αποτελώντας τη δραστική ορμόνη. Βρίσκεται υπό τον έλεγχο της υπόφυσης, ενός κεντρικότερου αδένα που ελέγχει τη λειτουργία του θυρεοειδούς, μέσω της θυρεοειδοτρόπου ορμόνης (TSH).
    Οι θυρεοειδικές ορμόνες είναι απαραίτητες για τη φυσιολογική ανάπτυξη του εμβρύου και την ανάπτυξη του κεντρικού νευρικού συστήματος, και είναι υπεύθυνες για τη σωστή ανάπτυξη των παιδιών. Από αυτές εξαρτάται η λειτουργία της καρδιάς και του πεπτικού συστήματος, ενώ έχουν κυρίαρχο ρόλο στη ρύθμιση του μεταβολισμού και του σωματικού βάρους. Γι’ αυτό και οι διαταραχές της λειτουργίας του θυρεοειδούς επηρεάζουν πολλά συστήματα, αναφέρει η κ. Λαϊνά-Μονιάκη.
    Οι συχνότερες παθήσεις του θυρεοειδούς είναι η αυτοάνοση θυρεοεδοπάθεια, η οποία μπορεί να εμφανιστεί είτε ως υπερλειτουργία του αδένα (υπερθυρεοειδισμός, νόσος Graves) ή ως υπολειτουργία (ο υποθυρεοειδισμός, νόσος Hashimoto), η οζώδης βρογχοκήλη και ο καρκίνος του θυρεοειδούς. Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αυξημένη συχνότητα κυρίως των αυτοάνοσων παθήσεων του θυρεοειδούς – γεγονός που, όπως υπογραμμίζει η ειδικός, αποδίδεται εν μέρει στη διατροφή και στο άγχος της σύγχρονης καθημερινότητας.

    Ο θεμελιώδης ρόλος της διατροφής
    Η σωστή διατροφή παίζει σημαντικό ρόλο για τη λειτουργία του θυρεοειδούς, καθώς για τη σύνθεση των θυρεοειδικών ορμονών απαραίτητα στοιχεία είναι το ιώδιο και το σελήνιο, τα οποία προσλαμβάνονται από τις τροφές.
    Το ιώδιο αποτελεί βασικό δομικό συστατικό των θυρεοειδικών ορμονών. Το δε σελήνιο, όπως αναφέρει η ειδικός, αποτελεί ένα ιχνοστοιχείο, το οποίο συμμετέχει στη δομή σεληνο-πρωτεϊνών απαραίτητων για τον μεταβολισμό του ιωδίου.
    Οι κυριότερες πηγές ιωδίου είναι τα ψάρια, τα θαλασσινά, τα αυγά, το κοτόπουλο και το ιωδιούχο αλάτι. Το σελήνιο βρίσκεται στο κρέας, τα ψάρια, τα δημητριακά ολικής άλεσης, τα φασόλια και τους ξηρούς καρπούς (κυρίως στα βραζιλιάνικα φυστίκια).
    Ωστόσο, σύμφωνα με την κ. Λαϊνά-Μονιάκη, η περιεκτικότητα των τροφών σε σελήνιο εξαρτάται από τη σύσταση του έδαφους της κάθε περιοχής και διαφέρει σημαντικά μεταξύ των χωρών. Στην Ευρώπη, το έδαφος στις περισσότερες χώρες είναι φτωχό σε σελήνιο. Η έλλειψη σεληνίου οδηγεί σε μειωμένη σύνθεση θυρεοεδικών ορμονών (η όποια εκδηλώνεται με αύξηση της TSH) και σε ενδοθυρεοειδική παραγωγή υπεροξειδίου του υδρογόνου και ελεύθερων ριζών οξυγόνου, οι οποίες προκαλούν οξειδωτικό στρες και βλάβες στα θυρεοειδικά κύτταρα.

    Το σημαντικό σελήνιο
    Τα τελευταία χρόνια αναγνωρίζεται όλο και περισσότερο ο ρόλος του σεληνίου στις παθήσεις του θυρεοειδούς, γι’ αυτό και συστήνεται η χορήγησή του τόσο προληπτικά, όσο και θεραπευτικά, υπογραμμίζει η ειδικός.
    Η αυτοάνοση θυρεοειδοπάθεια είναι η πιο συχνή πάθηση στις περιοχές με επάρκεια ιωδίου. Οφείλεται σε διαταραχή του ανοσοποιητικού συστήματος, το οποίο επιτίθεται στα θυρεοειδικά κύτταρα και τα καταστρέφει. Πρόκειται για μια χρόνια και προοδευτική καταστροφή, η οποία εκδηλώνεται τελικά με υπολειτουργία του θυρεοειδούς (νόσος Hashimoto). Σύμφωνα με την ειδικό, η χορήγηση σεληνίου έχει αποδειχθεί ότι ελαττώνει τα επίπεδα των αντιθυρεοειδικών αντισωμάτων και βελτιώνει τη σύσταση του αδένα. Επομένως, μπορεί να επιβραδύνει την εξέλιξη της πάθησης.
    Στον υπερθυρεοειδισμό (νόσος Graves), μία επίσης αυτοάνοση διαταραχή, η χορήγηση σεληνίου μαζί με τη θεραπευτική αγωγή βοηθάει στη γρηγορότερη σταθεροποίηση των επιπέδων των θυρεοειδικών ορμονών. Ειδικότερα, όταν συνυπάρχει θυρεοειδική οφθαλμοπάθεια (εξόφθαλμος), επιβραδύνεται η εξέλιξή της.
    Ενδιαφέρον, επίσης, είναι και το ότι σε έγκυες γυναίκες με θετικά αντιθυρεοειδικά αντισώματα, η χορήγηση σεληνίου ελαττώνει τις πιθανότητες εμφάνισης διαταραχών της λειτουργίας του θυρεοειδούς κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, σημειώνει η κ. Λαϊνά-Μονιάκη. Επιπλέον, ελαττώνει τη συχνότητα εμφάνισης της θυρεοειδίτιδας μετά τον τοκετό, η οποία εμφανίζεται έως και ένα έτος μετά τον τοκετό.
    Το σελήνιο υπάρχει ως συμπλήρωμα διατροφής σε διάφορες μορφές – οργανικές και ανόργανες. Οι οργανικές μορφές σεληνίου, και κυρίως η σεληνομεθειονίνη, είναι καλυτέρα απορροφήσιμες, προσφέροντας μεγάλη βιοδιαθεσιμότητα (90%) – γι’ αυτό και προτιμώνται στην αντιμετώπιση των παθήσεων του θυρεοειδούς.
    Οι ημερήσιες ανάγκες σε σελήνιο είναι 55-75 μg/ημέρα, ενώ δόσεις έως 200-400 μg/ημέρα χορηγούνται ως θεραπευτικές. Η χορήγηση μεγάλων δόσεων πρέπει να αποφεύγεται για μεγάλο χρονικό διάστημα, καθώς υπάρχει κίνδυνος τοξικότητας. Γι’ αυτόν τον λόγο, η επικοινωνία με τον ενδοκρινολόγο για τη δόση και τη διάρκεια της αγωγής είναι απαραίτητη, καταλήγει η ειδικός.

     

    Info box

    Η Αγγελική Λαϊνά είναι αριστούχος απόφοιτος της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Ειδικεύθηκε στην Ενδοκρινολογία στο Νοσοκομείο Ευαγγελισμός και είναι αριστούχος διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Έχει επιδείξει ερευνητικό έργο και έχει συμμετοχή με ανακοινώσεις και ομιλίες σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια. Διατηρεί ιδιωτικό ιατρείο στο Ηράκλειο Κρήτης.