Παιδί

Show_paidiki%ce%91
Παιδί

Διατροφικές ανάγκες των παιδιών: Ένας «οδηγός» για τους γονείς! – Μέρος Α΄

Ένα από τα πιο σημαντικά θέματα που απασχολούν τη σύγχρονη οικογένεια είναι οι διατροφικές συνήθειες των παιδιών μας. Παιδιά που είναι «στο πόδι» από τις πρώτες πρωινές ώρες μέχρι αργά, για να μπορέσουν να τα προλάβουν όλα (σχολείο, φροντιστήρια, αθλητικές και μουσικές δραστηριότητες κτλ). Όμως το βαρύ αυτό πρόγραμμα, σε συνδυασμό με τους έντονους ρυθμούς ζωής και των γονιών, έχει σαφέστατα επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο τρέφονται τα παιδιά, με αποτέλεσμα πολλά από αυτά είτε να χάνουν γεύματα κατά τη διάρκεια της ημέρας, είτε να τρώνε ακατάστατα και συνήθως φαγητό fast food.
Ο παιδίατρος δρ. Στέλιος Ντούβλης τονίζει ότι τέτοια επιβαρυμένα προγράμματα απαιτούν ένα προσεκτικά διαμορφωμένο διαιτολόγιο:
1. Κατ’ αρχάς, πλούσιο πρωινό που μπορεί να περιλαμβάνει γάλα ή χυμό, δημητριακά, τοστ με γαλοπούλα και τυρί ή κάτι πιο ιδιαίτερο, αν υπάρχει χρόνος (π.χ. βάφλες με μέλι, κανέλλα και τριμμένους ξηρούς καρπούς).
2. Σπιτικό σνακ για δεκατιανό (π.χ. τοστάκια με γαλοπούλα και ψωμάκι ολικής άλεσης ή σπιτικές μπάρες δημητριακών).
3. Ο κανόνας για το μεσημεριανό πρέπει να είναι επτά γεύματα πρωτεΐνης, που χωρίζονται ως εξής: 1 φορά τη βδομάδα κόκκινο κρέας, 2 φορές κοτόπουλο, 2 φορές ψάρι και 2 φορές όσπρια.
4. Καλό είναι το συνοδευτικό στις πρωτεΐνες να είναι ζυμαρικά με αλεύρι ολικής άλεσης ή και λαδερό φαγητό, όπως π.χ. κρέας με φασολάκια, κοτόπουλο με μπάμιες ή ψαρόσουπα με λαχανικά και ρύζι, κοτόπουλο με πατάτες, κρέας με μακαρόνια κτλ.
5. Ανάμεσα στις απογευματινές δραστηριότητες, οπωσδήποτε να καταναλώνεται κάποιο σπιτικό σνακ.
6. Στο βραδινό φαγητό τους, καλό είναι τα παιδιά να έχουν την ευκαιρία να φάνε αβγά, σαλάτες με τυρί, τραχανά κτλ.
7. Γάλα, φυσικά, μπορούν να πιουν το απόγευμα ή και πριν τον ύπνο τους (για παιδιά και εφήβους τουλάχιστον έως 15 ετών η πρόσληψη ασβεστίου είναι κρίσιμης σημασίας).
8. Επίσης, κατά τη διάρκεια της ημέρας, θα πρέπει να μάθουν να έχουν από κοντά νερό, διότι αφυδατώνονται πολύ εύκολα. Επιπλέον, να μάθουν να καταναλώνουν φρούτα και λαχανικά.
Τώρα, ως προς τη φράση «Πρέπει να φας όλο το φαΐ σου», που όλοι έχουμε ακούσει κάποια στιγμή ως παιδιά, ο δρ. Ντούβλης είναι ξεκάθαρος. Αν πιέζουμε το παιδί μας να καταναλώσει όλο το γεύμα του χωρίς να το θέλει, θα αντιληφθεί ότι δίνουμε υπερβολική έμφαση στο θέμα του φαγητού, γεγονός που μπορεί να το καταπιέσει ή ακόμα και να το οδηγήσει μελλοντικά στη συνήθεια να τρώει πολύ περισσότερο από όσο πρέπει και χρειάζεται. Αντίθετα, αν το αφήνουμε να ελέγχει μόνο του την ποσότητα που θέλει να φάει, θα μπορέσει να ρυθμίσει τη συμπεριφορά του τόσο απέναντι στο σώμα του, όσο και στην όρεξή του, συμπληρώνει ο ειδικός.

Συχνά λάθη στην παιδική διατροφή
Τα λάθη που παρατηρούνται συχνότερα στη διατροφή των παιδιών, σύμφωνα με τον ειδικό, είναι:

Παράλειψη του πρωινού γεύματος. Παρότι το πρωινό είναι ένα από τα σημαντικότερα γεύματα της ημέρας, συχνά λείπει από την καθημερινή διατροφή των παιδιών. Το ποσοστό των παιδιών που παραλείπουν το πρωινό γεύμα στην Ελλάδα ανέρχεται στο 24%.
Kαταπιέζεται το παιδί να φάει όλο το φαγητό από το πιάτο του. Το παιδί θα σταματήσει να τρώει φυσικά μόλις χορτάσει. Η μερίδα του παιδιού θα πρέπει να είναι αντίστοιχη του βάρους και της ηλικίας του, και όχι αντίστοιχη με τη μερίδα ενός ενήλικα.
Πίεση στα παιδιά να δοκιμάσουν ένα συγκεκριμένο φαγητό. Πολλές φορές οι γονείς πιέζουν τα παιδιά τους να δοκιμάσουν κάποιο φαγητό, ακόμα και όταν τα παιδιά αρνούνται πεισματικά. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα το παιδί, όχι μόνο να μη δοκιμάσει τελικά την τροφή που του προτείνουμε, αλλά και να νιώσει καταπιεσμένο από τους γονείς του.
Το παιδί τρώει μπροστά σε ανοιχτή τηλεόραση. Πολλές φορές, οι γονείς υποκύπτουν στην επιθυμία των παιδιών να τρώνε μπροστά σε κάποιου είδους οθόνη (π.χ. τηλεόραση, υπολογιστής). Τα παιδιά, αλλά και οι μεγάλοι, όταν παρακολουθούν τηλεόραση, καταναλώνουν μεγαλύτερες ποσότητες και θερμίδες. Μελέτες έχουν δείξει ότι παιδιά που παρακολουθούν τηλεόραση όταν τρώνε, καταναλώνουν περισσότερα λιπαρά τρόφιμα και λιγότερα φρούτα και λαχανικά.
Επιβράβευση του παιδιού με φαγητό. Το παιδί αρχίζει να συγχέει την απόλαυση ενός ανθυγιεινού φαγητού με την ευχαρίστηση και τη δικαίωση που θα αισθάνεται και κατά την επιβράβευση που του προσφέρετε.
Απαγόρευση των γλυκών. Αυτή είναι μια ακραία και λάθος τακτική. Μελέτες δείχνουν πως, όταν απαγορεύουμε στα παιδιά την κατανάλωση των γλυκών, τότε αυξάνεται η επιθυμία τους γι’ αυτά και είναι πολύ πιθανόν να τα καταναλώσουν χωρίς μέτρο όταν τα βρουν μπροστά τους.
Εγκατάλειψη της προσπάθειας. Συχνά οι γονείς απελπίζονται εύκολα, όταν το παιδί δεν δοκιμάζει μια νέα τροφή ή αρνείται να καταναλώσει κάποια άλλη. Τα παιδιά πολύ συχνά αλλάζουν διατροφικές συνήθειες με την πάροδο του χρόνου. Οι γονείς δεν θα πρέπει να φοβηθούν να ξαναπαρουσιάσουν ένα τρόφιμο που έχει απορριφθεί ήδη από το παιδί.
Σημασία στις τροφές που δίνουν στο παιδί κατά τη βρεφική ηλικία. Οι πρώτες γεύσεις που δοκιμάζει το βρέφος χαράσσονται στην μνήμη του και διαμορφώνουν σε μεγάλο βαθμό τις μετέπειτα διατροφικές προτιμήσεις του. Καλό είναι να αποφεύγουμε τη χρήση της ζάχαρης όσο το δυνατόν περισσότερο.

Σωστή διατροφική εκπαίδευση
Κατά τον δρ. Ντούβλη, υπάρχουν τρόποι να εκπαιδευτούν τα παιδιά στη σωστή διατροφή:
• Κατ’ αρχήν, εμείς είμαστε τα πρότυπά τους! Ό,τι τρώμε εμείς, αυτό θα προσπαθούν να μιμηθούν. Αν συνηθίζουμε να τρώμε ανθυγιεινές τροφές μπροστά τους, δεν θα μπορέσουμε να τα πείσουμε να μην τις τρώνε κι εκείνα.
• Θα πρέπει να αποφεύγουμε να αγοράζουμε ανθυγιεινά τρόφιμα.
• Όταν είναι πολύ πεινασμένα, για παράδειγμα, όταν τα παίρνουμε από το σχολείο, μπορούμε να έχουμε μαζί μας ένα φρούτο ή ένα σπιτικό σνακ.
• Κάθε γεύμα (μεσημεριανό και βραδινό) να το συνοδεύουμε με σαλάτα, αλλά σε μικρά κομμάτια ή μερίδες. Μικρά κομμάτια λαχανικών συνοδευτικά με το φαγητό είναι το καλύτερο!
• Να δεχόμαστε το αίσθημα κορεσμού που μας υποδεικνύουν τα παιδιά, ακόμη κι αν δεν έχουν φάει όλη τη μερίδα τους.
• Αν κάτι δεν αρέσει στο παιδί μας (π.χ. όσπρια) και αρνείται να το φάει, θα πρέπει να το δεχτούμε. Εμείς, παρόλα αυτά, θα συνεχίσουμε να μαγειρεύουμε το ίδιο φαγητό κανονικά, σε τακτά χρονικά διαστήματα. Πολλές φορές, τα παιδιά θα πρέπει να δοκιμάσουν ένα φαγητό αρκετές φορές μέχρι να το αποδεχτούν, διευκρινίζει ο ειδικός.
• Να εξηγήσουμε στο παιδί ότι καλό είναι να τρώμε τα πάντα, αλλά με μέτρο.
• Να μαγειρεύουμε μαζί με τα παιδιά μας, ώστε να βλέπουν τη διαδικασία παραγωγής του γεύματός τους ή, ακόμα καλύτερα, να κάνουμε όμορφες κατασκευές στο σπίτι με υγιεινές τροφές. Έτσι, θα το δουν σαν παιχνίδι και θα τις αγαπήσουν.
• Όταν βγαίνουμε βόλτες, καλό είναι να έχουμε ετοιμάσει το σνακ που θα δώσουμε στο παιδί, για να αποφύγουμε ανθυγιεινές επιλογές.
• Να μη συνδέουμε την κατανάλωση φαγητού με άλλες δραστηριότητες, π.χ. τηλεόραση. Όταν τρώμε, καθόμαστε στο τραπέζι και, μόλις τελειώσουμε το φαγητό μας, συνεχίζουμε όλες τις υπόλοιπες δραστηριότητές μας.

Εξωτερικοί παράγοντες που επηρεάζουν τις διατροφικές συνήθειες
Οι λάθος επιρροές από το φιλικό και συγγενικό περιβάλλον χρήζουν προσοχής, σημειώνει ο δρ. Ντούβλης. Είναι συχνό το φαινόμενο τα παιδιά να αποκτούν λανθασμένες διατροφικές συνήθειες μιμούμενα ένα φίλο, μιας κι ακόμη δεν έχουν καλλιεργήσει τη δική τους κρίση και προσωπικότητα.
Επίσης, πολύ συχνή είναι η προτροπή που συνήθως προέρχεται από τους παππούδες και τις γιαγιάδες για κατανάλωση μεγαλύτερων μερίδων, που συνήθως περιέχουν και υπερβολικά γλυκίσματα. Μεγαλύτερες ποσότητες ισοδυναμούν με άμεση πρόσληψη βάρους. Και τα παιδιά με επιπλέον σωματικό βάρος σε αυτή την ηλικία, έχουν πολύ μεγαλύτερες πιθανότητες να γίνουν παχύσαρκοι ενήλικες – με ό,τι αυτό συνεπάγεται (αυξημένες πιθανότητες π.χ. για σακχαρώδη διαβήτη ή υπέρταση), αναφέρει ο ειδικός.
Επίσης, κακή επιρροή αποτελούν συνήθως η τηλεόραση και οι διαφημίσεις. Όσα παιδιά γευματίζουν παρακολουθώντας τηλεόραση, φαίνεται να είναι περισσότερο ευάλωτα στα διαφημιστικά μηνύματα, γεγονός που τα επηρεάζει αρνητικά στις διατροφικές τους επιλογές, με ιδιαίτερα αυξημένη ροπή στην υψηλή κατανάλωση κόκκινου κρέατος και λιπαρών τροφών, χαμηλή κατανάλωση φρούτων, λαχανικών και ψαριού, και υψηλή κατανάλωση ανθυγιεινών τροφίμων π.χ. πατατάκια, γαριδάκια, αναψυκτικά, κρουασάν κ.λπ. Άρα, επανερχόμαστε σε αυτό που αναφέρθηκε παραπάνω: κλειστή η τηλεόραση κατά τη διάρκεια του γεύματος.

Διαβάστε συμβουλές για υγιεινά σνακ αλλά και πώς πρέπει να γίνεται η κατανάλωση γλυκών πατώντας εδώ:

Who is who
Στέλιος Ντούβλης
Παιδίατρος
Δαγκλή 20, Πεύκη Αττικής
Τηλ.: 210 8020234
Κιν.: 693 7795996
E-mail: steliosdouvlis@gmail.com