Υγεία

Show_aypnoia-01
Υγεία

Αντιμετώπιση αϋπνίας και διαταραχών ύπνου για… όνειρα γλυκά

Τα τελευταία χρόνια, ο αριθμός των ανθρώπων που ταλαιπωρούνται από διαταραχές ύπνου δείχνει να αυξάνεται ραγδαία, συχνά ως αποτέλεσμα μιας πολύ απαιτητικής καθημερινότητας, γεμάτης με άγχος και στρες. Υπάρχει τρόπος να αντιμετωπίσουμε μία τέτοια ανθυγιεινή για τον οργανισμό κατάσταση; Η Δρ. Μαρία Πατσιούρα μας δίνει τις απαντήσεις που χρειαζόμαστε.
Ένα στα τρία άτομα υποφέρει σήμερα από προβλήματα ύπνου, με αποτέλεσμα να αισθάνεται ιδιαίτερα κουρασμένο και νευρικό. Οι διαταραχές ύπνου περιλαμβάνουν οποιαδήποτε δυσκολία σχετική με τον ύπνο – πιο συγκεκριμένα, το άτομο δυσκολεύεται να κοιμηθεί, κοιμάται σε ακατάλληλες ώρες ή πολύ περισσότερο από το φυσιολογικό, ή ακόμα έχει μη φυσιολογικές συμπεριφορές κατά τη διάρκεια του ύπνου (υπνοβασία, εφιάλτες), σημειώνει η κ. Πατσιούρα.
Πολλοί από εμάς έχει τύχει να παρακολουθούμε το ρολόι όταν δεν μπορούμε να κοιμηθούμε για μια νύχτα ή και παραπάνω. Άλλα, για μερικούς, μια ανήσυχη νύχτα είναι ρουτίνα. Το στρες και το άγχος μπορούν να οδηγήσουν σε μια νύχτα χωρίς ύπνο, όπως και σε μια ποικιλία από άλλα προβλήματα.
Ως «αϋπνία» ορίζεται η δυσκολία του ατόμου να κοιμηθεί ή να διατηρήσει τον ύπνο του, καθώς και η κακή ποιότητά του (έλλειψη αναζωογονητικού ύπνου). Ωστόσο, για να τεθεί η διάγνωση της αϋπνίας, τα συμπτώματα αυτά πρέπει να είναι παρόντα για περισσότερες από δύο ημέρες την εβδομάδα, επί ένα μήνα τουλάχιστον, διευκρινίζει η ειδικός.

Το «κοινωνικό jet lag»
Ο σύγχρονος τρόπος ζωής αποτελεί την αιτία για την οποία όλο και περισσότεροι άνθρωποι υποφέρουν από διαταραχές του ύπνου. Εξαιτίας της έλλειψης χρόνου και χαλάρωσης, οι άνθρωποι συχνά δεν απολαμβάνουν τον ύπνο που απαιτείται για την αναζωογόνησή τους. Η έκκριση ορμονών στρες αποσυντονίζει τον φυσιολογικό ρυθμό του ύπνου, με αποτέλεσμα όλο και περισσότεροι άνθρωποι να εμφανίζουν υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας.
Οι υπερβολικά γρήγοροι ρυθμοί της ζωής μας, καθώς και οι απαιτητικές συνθήκες εργασίας, προκαλούν στους περισσότερους από εμάς ένα νέο jet lag, αναφέρει η κ. Πατσιούρα. To γνωστό «κοινωνικό jet lag» προέκυψε ως όρος και νοσολογική οντότητα τα τελευταία 10 χρόνια και οφείλεται στους γρήγορους ρυθμούς ζωής, στις απαιτητικές συνθήκες εργασίας, στην έλλειψη ελεύθερου χρόνου και στο έλλειμμα ποιοτικού ύπνου. Εκδηλώνεται, δε, με τα ίδια συμπτώματα του γνωστού jet lag που παθαίνουμε όταν ταξιδεύουμε αεροπορικώς σε χώρες με μεγάλη διαφορά ώρας: κόπωση, εκνευρισμός, πονοκέφαλος και γαστρεντερικές διαταραχές.

Τα αίτια
Οι διαταραχές ύπνου και συχνότερα η αϋπνία μπορεί να οφείλονται σε ψυχικά ή σωματικά αίτια. Η αϋπνία συνδέεται συχνότερα με άγχος – είτε ως επακόλουθο κάποιας αγχώδους εμπειρίας, είτε ως αντίδραση αναμονής σε μία κατάσταση που προκαλεί άγχος (π.χ. μία εξέταση ή μία συνέντευξη για εύρεση εργασίας). Ακόμη, μπορεί να συνδέεται με αντίδραση σε πένθος, απώλεια ή και μία σημαντική αλλαγή της ζωής. Το άτομο που υποφέρει, βιώνει έντονη ανησυχία και δυσφορία.
Σύμφωνα με την κ. Πατσιούρα, οι διαταραχές ύπνου μπορεί επίσης να προέλθουν από:
• Κατάθλιψη
• Μανία
• Φοβικές διαταραχές
• Ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή
• Σχιζοφρένεια
• Χρήση ψυχοδραστικών ουσιών
• Οργανικό ψυχοσύνδρομο
• Διαταραχές σωματοποίησης
• Διαταραχές προσαρμογής
Ωστόσο, και οι βιολογικοί παράγοντες συνδέονται με διαταραχές του ύπνου, αναφέρει η ειδικός: οργανικά νοσήματα που προκαλούν επίμονες αϋπνίες είναι εγκεφαλικά νοσήματα, καρδιακά νοσήματα, πεπτικές διαταραχές, αναπνευστικοί νόσοι, ορμονικές διαταραχές, νεφρικά και ηπατικά νοσήματα, ορισμένα καρκινώματα. Επιπλέον, η εμμηνόπαυση αρκετές φορές δημιουργεί ορμονικές διαταραχές που, με τη σειρά τους, ευθύνονται για τις διαταραχές ύπνου. Ακόμα, η αναστροφή των βιολογικών ρυθμών (π.χ. εργασία κατά τη νύχτα), αλλά και η υπερβολική κατανάλωση καφέ και αλκοόλ είναι συνήθεις παράγοντες που προκαλούν αϋπνία.

Ο ρόλος του καλού ύπνου
Ο ύπνος είναι ο «φυσικός μας θεραπευτής», λέει χαρακτηριστικά η ειδικός, το «εισιτήριο» για ένα υγιές σώμα και μυαλό. Κατά τη διάρκειά του εξοικονομείται ενέργεια, «τακτοποιούνται» οι σκέψεις και οι αναμνήσεις στον εγκέφαλο, ξεκουράζονται και αναδομούνται οι μύες, επιδρά η αυξητική ορμόνη που επουλώνει τα τραυματισμένα κύτταρα και διορθώνει ζημιές.
Επιπλέον, άτομα με διαταραχές ύπνου έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για καρδιακή νόσο, καρδιακή ανεπάρκεια, καρδιακή αρρυθμία, καρδιακή προσβολή, υψηλή αρτηριακή πίεση, εγκεφαλικό επεισόδιο, διαβήτη και παχυσαρκία, σημειώνει η κ. Πατσιούρα.
Αλλά και σε ψυχολογικό επίπεδο η σημασία του καλού ύπνου είναι καταλυτική. Οι άνθρωποι που δεν κοιμούνται καλά εμφανίζουν συχνότερα κατάθλιψη, χρόνια κόπωση, προβλήματα στη διάθεση και, ορισμένες φορές, διαταραχές στη μνήμη.
Πολλές φορές, οι διαταραχές του ύπνου αποτελούν μια επιμέρους εκδήλωση μιας άλλης ψυχικής ή σωματικής διαταραχής. Η ύπαρξη χρόνιων προβλημάτων στον ύπνο έχει σχετιστεί με συχνότερη εμφάνιση ψυχιατρικών διαταραχών, αλκοολισμό και κατάχρηση ουσιών.
Ο διαταραγμένος ύπνος συχνά αποτελεί το πλέον πρώιμο σύμπτωμα, είτε σημείο επιδείνωσης αρκετών ψυχικών και σωματικών παθήσεων, όπως η υπνική άπνοια – μια κατάσταση στην οποία η αναπνοή σταματά παροδικά αρκετές φορές κατά τη διάρκεια του ύπνου, καθώς μπλοκάρονται οι αεραγωγοί.

Τρόποι αντιμετώπισης
Το άτομο ενθαρρύνεται να ακολουθήσει κάποια μέτρα για ευόδωση του ύπνου, όπως έγερση και κατάκλιση την ίδια ώρα, διακοπή φαρμάκων και ουσιών που δρουν διεγερτικά στο Κεντρικό Νευρικό Σύστημα, π.χ. αλκοόλ και καφεΐνη, προγραμματισμένη άσκηση μέσα στη ημέρα, αποφυγή άσκησης πριν τον ύπνο, χαλαρωτικές δραστηριότητες το απόγευμα, αποφυγή μεγάλων νυχτερινών και λιπαρών γευμάτων, άνετες συνθήκες ύπνου – με σταθερή θερμοκρασία και χαμηλό ή καθόλου φωτισμό κ.λπ., αναφέρει η ειδικός.

 

Διαβάστε περισσότερες συμβουλές για να έχετε έναν καλύτερο ύπνο πατώντας εδώ:

 

Who is who

Δρ. Μαρία Πατσιούρα
Ιατρός
H Δρ. Μαρία Πατσιούρα γεννήθηκε την 1η Ιουνίου 1970 στη Γερμανία. Είναι απόφοιτος της Ιατρικής Σχολής Αθηνών, με ειδίκευση στη Γενική Οικογενειακή Ιατρική. Σήμερα είναι ιδιώτης ιατρός Καματερού.
Τηλ.: 210-2321003 και 6944-603079