Ψυχολογία

Show_psixologia_548x326
Ψυχολογία

Οι φίλοι φέρνουν την ευτυχία!

της Μαρίας Λυσάνδρου

«Οι φίλοι είναι η οικογένεια που επιλέγουμε», λένε. Και, όντως, έτσι είναι. Εκεί που όλα μπορεί να σε απογοητεύουν, εσύ καταφεύγεις πάντα στον φίλο σου, σ’ αυτόν που σε ξέρει καλύτερα κι από ό,τι εσύ τον εαυτό σου. Αυτός θα σε ακούσει, θα σε συμβουλεύσει, θα σε μαλώσει, θα σε στηρίξει στα δύσκολα. Αλλά και μ’ αυτόν θα γελάσεις, θα διασκεδάσεις, θα πας ένα ταξίδι, θα χαρείς τις καλές σου στιγμές. «Ο άνθρωπος είναι φύσει κοινωνικό ον», είχε πει ο Αριστοτέλης.

Ποιήματα, βιβλία, ταινίες και τραγούδια έχουν υμνήσει κατά καιρούς τη σημασία της φιλίας στη ζωή κάθε ανθρώπου. Αυτό το μοναδικό δέσιμο που μπορεί να σου δώσει δύναμη, χαρά, κίνητρο, αλλά και μοναδικές αναμνήσεις που θα σε συντροφεύουν καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής σου. Οι φίλοι είναι υγεία και ευτυχία, κάτι που στηρίζεται όχι μόνο από την ιστορία και τις προσωπικές εμπειρίες του κάθε ανθρώπου, αλλά και από επιστημονικές μελέτες.
Σύμφωνα με ερευνητές του πανεπιστημίου Χάρβαρντ, η απουσία φίλων μπορεί να είναι εξίσου ανθυγιεινή σε σωματικό επίπεδο με το κάπνισμα1. Στο ίδιο μήκος κύματος, το αμερικανικό πανεπιστήμιο του Brigham έρχεται να ενισχύσει τα παραπάνω, διαπιστώνοντας ότι οι φίλοι και οι γείτονες αυξάνουν τις πιθανότητες να επιβιώσουμε σε μια δύσκολη στιγμή, κατά 50%2. Μάλιστα, στην ίδια έρευνα, βρήκαν μέσω στατιστικής ανάλυσης ότι τα άτομα που δεν έχουν φίλους έχουν το ίδιο προσδόκιμο ζωής με εκείνους που καπνίζουν 15 τσιγάρα καθημερινά!
Ακόμα και το περιβόητο… κουτσομπολιό με τους κολλητούς μας μπορεί να έχει θετική επίδραση στην ψυχική μας υγεία. Κι αυτό διότι ενισχύει τους δεσμούς μεταξύ των ατόμων και βοηθάει στην αποσυμφόρηση του εκνευρισμού και του άγχους, που πιθανόν να βιώνουμε προς ένα τρίτο άτομο. Η άποψη που εκφράζουμε για ένα τρίτο πρόσωπο απέναντι σε ένα άτομο από το φιλικό μας περιβάλλον, ενισχύει τη συντροφικότητα και την αλληλεγγύη μεταξύ των φίλων. Εξάλλου, το αίσθημα του «ανήκειν» έχει τεράστια σημασία για την ψυχολογία του ατόμου και τη γενικότερη υγεία του.
Έτσι, μετά από μια όμορφη βόλτα για καφέ ή μια χαρούμενη συγκέντρωση στο σπίτι ενός «κολλητού» για επιτραπέζια και κουβεντούλα, ο καθένας αντιλαμβάνεται και στην πράξη αυτό που οι επιστήμονες του Χάρβαρντ απέδειξαν μέσω βιολογίας: οι φίλοι μάς κάνουν καλό.

Οι πολύτιμοι παιδικοί φίλοι
Η φιλία για τα παιδιά αποτελεί βασικό στάδιο της ανάπτυξής τους, ενώ για τους ενήλικες αποτελεί πηγή ουσιαστικής συντροφικότητας.
Δεν είναι τυχαίo, λοιπόν, που οι ειδικοί θεωρούν ότι τα μικρά παιδιά που έχουν φίλους τείνουν να έχουν μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και να αποδίδουν καλύτερα στο σχολείο, σε σχέση με όσα είναι απομονωμένα κοινωνικά. Όταν τα παιδιά δυσκολεύονται να δημιουργήσουν φιλίες, συχνά νιώθουν μοναξιά και απογοήτευση με τον εαυτό τους. Και αυτό, μοιραία, τα κάνει να αισθάνονται λιγότερο ευτυχισμένα.
Ο ρόλος της φιλίας στην εφηβεία είναι επίσης πρωταγωνιστικός, καθώς βοηθά το παιδί να ανεξαρτητοποιηθεί από την οικογένειά του και να αρχίσει να χαράσσει τη δική του πορεία. Μέσα από τη φιλία, αρχίζει να γνωρίζει τον εαυτό του, τους άλλους, αλλά και τον κόσμο γύρω του, ενώ μαθαίνει να μοιράζεται ανησυχίες, στόχους και όνειρα, εντεταγμένος σε μια ομάδα (της ηλικίας του) που τον αγαπά και τον αποδέχεται. Αυτή η αλλαγή ενισχύει την αυτοεκτίμηση και την εικόνα του, γεγονός που τον κάνει να νιώθει χαρούμενος και πλήρης όταν βρίσκεται με την παρέα του.
Αυτός ενδεχομένως να είναι και ο βασικός λόγος, για τον οποίο οι φιλίες που αναπτύσσουμε ως παιδιά παίζουν εξαιρετικά σημαντικό ρόλο και στη μετέπειτα ζωή μας. Οι δεσμοί είναι δυνατοί, τα συναισθήματα αγνά και οι αναμνήσεις όμορφες που μας συντροφεύουν στη μετέπειτα πορεία μας. Γι΄ αυτό και οι συναντήσεις μετά από χρόνια μεταξύ συμμαθητών, προκαλούν συναισθήματα ευφορίας, καθώς συνδέονται άμεσα με τα χρόνια της αθωότητας, με ξέγνοιαστες εικόνες και στιγμές, φέρνοντας στο τώρα την ευτυχία της «παλαιότερης νεότητας».

Φιλία στα χρόνια του Ίντερνετ
Τα τελευταία χρόνια, η τεχνολογία και τα social media έχουν επηρεάσει σημαντικά τον όρο «φιλία». Οι άνθρωποι σήμερα αποκτούν νέους φίλους –διαδικτυακούς– με το πάτημα και μόνο ενός κουμπιού. Ωστόσο, παρόλο που η επιθυμία για επικοινωνία ικανοποιείται ασυγκρίτως ευκολότερα και γρηγορότερα σε σχέση με παλαιότερα, οι ειδικοί συμφωνούν ότι οι διαδικτυακές φιλίες δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τη φιλία που απαιτεί τη φυσική παρουσία και την άμεση επικοινωνία με ένα αγαπημένο πρόσωπο.
Η φιλία με την κλασική της έννοια σημαίνει διαπροσωπική σχέση με ανθρώπους, με τους οποίους μας συνδέει μια βαθιά και ειλικρινής εκτίμηση, σεβασμός και εμπιστοσύνη, κάτι που βελτιώνει τη διάθεσή μας και μας δημιουργεί ένα αίσθημα ασφάλειας και αισιοδοξίας. Γι’ αυτό και οι φίλοι μπορούν να έχουν μια θετική επίδραση στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουμε κι εμείς τη ζωή, ανεβάζοντάς μας την ψυχολογία.

Οι φίλοι φέρνουν την ευτυχία;
Είναι γεγονός: Η αγάπη κάνει τη ζωή καλύτερη και μακρύτερη. Οι καλές σχέσεις με τους φίλους είναι εξίσου ευεργετικές για την υγεία, όπως η σωματική άσκηση και η υγιεινή διατροφή. Ο διάσημος Αυστριακός ψυχίατρος Άλφρεντ Άντλερ είχε τονίσει ότι η κατάκτηση της ψυχικής υγείας προϋποθέτει την ανάπτυξη της κοινωνικότητας και της ικανότητας να κάνουμε βαθιές και αληθινές φιλίες. Σύμφωνα, δε, με τον Αριστοτέλη, οι φίλοι είναι πιο απαραίτητοι κι από τα πλούτη ή την εξουσία, είναι πηγή ζωής, αλλά και διέξοδος ή καταφύγιο σε μια δύσκολη στιγμή.
Η πράξη αποδεικνύει ότι δεν θέλει πολλά ένας άνθρωπος για να νιώσει πραγματικά ευτυχισμένος. Τα πάντα είναι θέμα αλληλεπίδρασης. Η δύναμη που μπορεί να δώσει ένα χαμόγελο, μια ευγενική φράση ή το να ακούμε υπομονετικά τους άλλους είναι τεράστια. Γιατί το να είναι οι φίλοι μας εκεί για μας στα δύσκολα είναι πολύ σημαντικό. Αλλά το να είμαστε κι εμείς εκεί γι’ αυτούς μας κάνει να νιώθουμε χρήσιμοι, να νιώθουμε υπεύθυνοι – και η αναγνώριση αυτής της συμπεριφοράς από τους φίλους μας μπορεί να μας αποζημιώσει στο έπακρο και να νιώσουμε πραγματικά ευτυχισμένοι.

 

Πηγές: 1. David A. Kim, Emelia J. Benjamin, James H. Fowler, Nicholas A. Christakis, Social connectedness is associated with fibrinogen level in a human social network, published 24 August 2016. DOI: 10.1098/rspb.2016.0958, 2. Joe Hadfield, Prescription for living longer: Spend less time alone, published 10 March 2015, Brigham Young University (https://news.byu.edu)

 

  • Σχετικά Θέματα