Lifestyle

Show_coaching
Lifestyle

Coaching: Μπορεί να αλλάξει τη ζωή μας;

της Έλενας Κιουρκτσή

Στις μέρες μας όλο και πιο συχνά ακούγεται ο όρος coaching, ως ένα μέσο που μπορεί να μας βοηθήσει να βελτιώσουμε διάφορες πτυχές της ζωής μας. Τι είναι όμως το coaching και πώς προέκυψε; Σε τι διαφέρει από την ψυχοθεραπεία, ποια είδη υπάρχουν και πώς μπορούν να μας βοηθήσουν;
Το coaching (προπόνηση) είναι μια σχετικά νέα τάση, που μέσα από τις πρακτικές που εφαρμόζει, έχει ως στόχο να βοηθήσει τους ανθρώπους να επιτύχουν μια καλύτερη καθημερινότητα όπως ο καθένας την επιθυμεί. Μέσω της καθοδήγησης, τα άτομα βρίσκουν τον τρόπο να εξελιχθούν και να αναδείξουν τα ταλέντα και τις δυνατότητές τους, να επιτύχουν τους προσωπικούς και επαγγελματικούς τους στόχους ενώ μπορεί να βοηθήσει και επιχειρήσεις που θέλουν να ενισχύσουν το προφίλ και το δυναμικό τους για την καλύτερη λειτουργία και επίτευξη των στόχων τους. Η τάση αυτή ξεκίνησε από την Αμερική, και πιο συγκεκριμένα από την Καλιφόρνια, στις αρχές της δεκαετίας του ’80. Γεννήθηκε μέσα από διαφορετικούς κλάδους, όπως της ψυχοθεραπείας και συμβουλευτικής, των συμβούλων επιχειρήσεων, της εκπαίδευσης και τα τελευταία χρόνια της θετικής ψυχολογίας και της νευροεπιστήμης. Υπάρχουν διάφορα είδη coaching που έχουν δημιουργηθεί με βάση τα χαρακτηριστικά και τις επιδιώξεις του κάθε ενδιαφερόμενου, όπως τα: Life Coaching, Business Coaching, Executive Coaching, Wellness Coaching, Spiritual Coaching κ.ά., καθώς και διάφορες σχολές, μεθοδολογίες και πιστοποιημένα εκπαιδευτικά προγράμματα coaching (πλέον και στην Ελλάδα).

Πώς λειτουργεί;
Σύμφωνα με τον επίσημο ορισμό του International Coaching Federation (Διεθνούς Ομοσπονδίας Coaching), το coaching είναι «ο συνεταιρισμός με τον ενδιαφερόμενο πελάτη μέσω μιας δημιουργικής διαδικασίας, που αποτελεί πρόκληση για τη σκέψη του και τον εμπνέει να μεγιστοποιήσει το προσωπικό και επαγγελματικό του δυναμικό». Στα πλαίσια αυτής της διεργασίας, ο coach (προπονητής) ενθαρρύνει τον ενδιαφερόμενο να επικεντρώσει την προσοχή του στο παρόν και στο μέλλον και να θέσει στόχους που, βήμα-βήμα, θα τον οδηγήσουν πιο κοντά στην πραγματοποίηση του σκοπού του -και κατ’ επέκταση των ονείρων και επιθυμιών του. Πιο συγκεκριμένα, ο coach, σε αλληλεπίδραση με τον ενδιαφερόμενο, επιχειρούν να εστιάσουν όχι στο πρόβλημα αλλά στην επίλυσή του. Ο ενδιαφερόμενος δεν ασχολείται με το γιατί δεν μπορεί να δει το ποτήρι μισογεμάτο και όχι μισοάδειο, αλλά αποσαφηνίζει μέσω των κατευθυντήριων ερωτήσεων του coach, ποιες κινήσεις χρειάζεται να κάνει στη ζωή του, ώστε να αλλάξει οπτική και να διαπιστώσει ότι το ποτήρι είναι ήδη γεμάτο. Μόλις ενστερνιστεί αυτήν την εικόνα, την αντιληφθεί επί της ουσίας και την εκφράσει ως ένα ρεαλιστικό στόχο, ενεργοποιείται από τα θετικά συναισθήματα που βιώνει και καθορίζει, με την βοήθεια του coach, εκείνες τις κινήσεις που χρειάζεται να κάνει για να πετύχει τον στόχο του. Ουσιαστικά, ενθαρρύνεται να αναλάβει δράση, να αλλάξει συμπεριφορές και να επενδύσει σε αυτές τις αλλαγές που ο ίδιος προτείνει. Άλλωστε, το όφελος που θα αποκομίσει κάποιος εξαρτάται από το πόσο αποφασισμένος είναι να αξιοποιήσει τις δικλίδες που θα του προσφέρει το coaching και όχι από τη φύση του προβλήματος ή του στόχου του.

Είναι είδος ψυχοθεραπείας;
Το coaching απευθύνεται σε άτομα ψυχικά υγιή και δεν εξυπηρετεί ψυχοθεραπευτικές ανάγκες -κάτι που αφορά αποκλειστικά επαγγελματίες της ψυχικής υγείας όπως είναι οι ψυχολόγοι. Στοχεύει σε αλλαγές σε πρακτικό επίπεδο, ώστε να απελευθερώσει κάποιος τις σκέψεις του από τα προβλήματα και να τις επικεντρώσει στην επιδιωκόμενη λύση. Με άλλα λόγια ο επαγγελματίας coach δεν κάνει ψυχοθεραπεία ούτε διαγνώσεις, δεν παρέχει συμβουλές όπως θα έκανε ένας σύμβουλος επιχειρήσεων, δεν εκπαιδεύει τον ενδιαφερόμενο μεταδίδοντας συγκεκριμένη γνώση, δεν τον διδάσκει κλπ., όπως κάνει π.χ. ένας μέντορας αλλά καθοδηγεί τον ενδιαφερόμενο να βρει εκείνος τους τρόπους και τις λύσεις για να επιτύχει τους στόχους του. Επομένως, ο coach (προπονητής) δεν είναι απαραίτητα ψυχολόγος - αν και κάποιοι ψυχολόγοι ασχολούνται με το coaching. Θεωρητικά, οποιοσδήποτε επαγγελματίας (είτε είναι οικονομολόγος, είτε αθλητής κλπ.) μπορεί να γίνει coach, αλλά με ευκρινή τη διαχωριστική γραμμή, όσον αφορά τους λειτουργούς ψυχικής υγείας.

Τα δημοφιλή είδη coaching και τι προσφέρουν
1. Life coaching (προπόνηση ζωής):
Πολλοί αναφέρονται στον Σωκράτη ως τον πρώτο καταγεγραμμένο coach, που με τη μαιευτική μέθοδο οδηγούσε τους μαθητές στη γνώση, μέσα από το δικό τους μονοπάτι. Οι τεχνικές που στηρίζουν τη μεθοδολογία του life coaching είναι μια σύνθεση προπονητικής (κοινωνιολογία, φιλοσοφία) και ψυχολογικών τεχνικών προσεγγίσεων (π.χ. συμπεριφορισμός, ψυχοθεραπεία).
Απευθύνεται: Όπως εύστοχα έχει ειπωθεί, το προφίλ όσων ενδιαφέρονται για life coaching είναι το ίδιο με όποιου απλά μπορεί να περάσει από μια πλατεία. Φοιτητές, συνταξιούχοι, εργαζόμενοι, νοικοκυρές, καλλιτέχνες, στελέχη επιχειρήσεων κ.ά., όποιος και αν επιλέξει την βοήθεια ενός coach είναι κάποιος που επιθυμεί να αλλάξει την ζωή του προς το καλύτερο, ανακαλύπτοντας τον πραγματικό του εαυτό και αντιμετωπίζοντας τις προκαταλήψεις και παγιωμένες πεποιθήσεις, που μας έχουν εντυπωθεί από το περιβάλλον μας.
Τι προσφέρει: «Ξεβολεύει» δημιουργικά τον ενδιαφερόμενο από την οικεία θέση που βρίσκεται (comfort zone) και τον πιθανό αρνητισμό που έχει μέσα του, ενδεχομένως ως κατάλοιπο του παρελθόντος. Τον βοηθάει να ορίσει ποιο δρόμο θα ακολουθήσει και να σχεδιάσει το πλάνο δράσης του σε τομείς, όπως η επικοινωνία, η οικογένεια, οι διαπροσωπικές σχέσεις ή η αποδοτικότητα στον επαγγελματικό τομέα, παραμένοντας προσηλωμένος στους στόχους του. Κυρίως όμως, συμβάλλει στο να κατανοήσει τις πραγματικές του ανάγκες, βάζοντας προτεραιότητες στη ζωή του, να γνωρίσει τις εναλλακτικές που έχει, να θέσει στόχους και να λειτουργήσει εφαρμόζοντας αποτελεσματικές στρατηγικές και πρακτικές.
2. Health and wellness coaching (Προπόνηση υγείας και ευεξίας):
Είναι ένας τρόπος για να φροντίσουμε τον εαυτό μας, προκειμένου να αισθανόμαστε καλά σωματικά και ψυχικά. Δια της μαιευτικής μεθόδου, της ανάπτυξης του οραματισμού, την εκμάθηση του νευρογλωσσικού προγραμματισμού και άλλων μεθόδων, ο προπονούμενος αποκτά το επιθυμητό για αυτόν αποτέλεσμα.
Απευθύνεται: Σε όσους θέλουν να ενδυναμώσουν την υγεία τους, να βελτιώσουν την φυσική και πνευματική τους κατάσταση, να νιώσουν ευεξία και να είναι γεμάτοι ενέργεια κάθε μέρα, Συνήθως, όσοι απευθύνονται στο health and wellness coaching περιγράφουν ότι αισθάνονται την ύπαρξη ενός κενού που πρέπει να γεφυρώσουν ανάμεσα στην επιθυμία τους για ψυχική και σωματική ευρωστία και τις καθημερινές συνήθειες ή αντιλήψεις τους. Ως αποτέλεσμα διακατέχονται από στρες, δεν τρέφονται σωστά, επιδίδονται σε ζημιογόνες για τον οργανισμό τους υπερβολές και θεωρούν ότι είναι σχεδόν ανέφικτο να είναι, να αισθάνονται και να δείχνουν υγιείς.
Τι προσφέρει: Κάποιοι από τους τομείς που μπορεί να βοηθήσει το health and wellness coaching είναι η υιοθέτηση νέου τρόπου σκέψης και ζωής από τον ενδιαφερόμενο, η διαχείριση του στρες, η κατανόηση των δυνατοτήτων και αδυναμιών και η βελτίωσή τους, η αναγνώριση και επιβράβευση των επιτυχιών του, καθώς και η εξεύρεση των ενδεδειγμένων λύσεων μέσω της σωματικής και ψυχικής υγείας, για την επίτευξη των στόχων του. Η θετική στάση μπορεί συνδυαστικά να βοηθήσει στην αντιμετώπιση ακόμα και δύσκολων καταστάσεων όπως-π.χ. η παχυσαρκία ή οι κρίσεις πανικού-ισχυροποιώντας τις αξίες και την πίστη του ατόμου για τη ζωή και τις επιλογές του, με καθαρό μυαλό και λιγότερες ανασφάλειες.
3. Business coaching (καθοδήγηση επιχειρήσεων ή επιχειρηματική καθοδήγηση):
Πρόκειται για πρακτική που επικεντρώνεται στις εξατομικευμένες ανάγκες του ενδιαφερόμενου, με σκοπό να τον βοηθήσει να επιταχύνει την επιχειρηματική και επαγγελματική του αποτελεσματικότητα και επιτυχία και να ευθυγραμμίσει τους προσωπικούς με τους επιχειρηματικούς του στόχους. Το Business coaching, επειδή συνήθως μπερδεύεται με άλλες προσεγγίσεις/μεθόδους προσωπικής, επαγγελματικής και επιχειρηματικής ανάπτυξης, δεν είναι: Εκπαίδευση (Training), Συμβουλευτική (Consulting), Ψυχοθεραπεία (Counseling), Προπόνηση ζωής (Life Coaching).
Απευθύνεται: Είναι μία από τις επαγγελματικές προσεγγίσεις/τεχνικές που μπορεί να ακολουθήσει μια επιχείρηση, με σκοπό να προβεί σε αλλαγές που είτε αφορούν όλους τους τομείς της είτε συγκεκριμένους τομείς της δραστηριότητάς της. Αφορά είτε ιδιοκτήτες επιχειρήσεων, είτε διευθυντές, είτε μέλη διοικητικών συμβουλίων και ευρύτερα όλους τους επαγγελματίες.
Τι προσφέρει: Βοηθά στο να εμπλουτιστεί η επαγγελματική αποδοτικότητα του coachee (προπονούμενου), αναδεικνύοντας τα δυνατά σημεία και βελτιώνοντας τα αδύναμα. Συγκεκριμένα, είτε πρόκειται για επιχείρηση είτε για επαγγελματία συμβάλλει στο πώς να θέτονται οι στόχοι σε ρεαλιστική βάση, ενισχύει την αυτοπεποίθηση και την αποφασιστικότητα και βελτιώνει τις επικοινωνιακές δυνατότητες (σχέση με υπαλλήλους, συνεργάτες, πελάτες κλπ.) για μια επιτυχημένη, δημιουργική και πολλά υποσχόμενη καριέρα και την επίτευξη των επιθυμητών επιχειρησιακών στόχων στο μέγιστο.