Διατροφή

Show_agxos_site
Διατροφή

Το άγχος περνάει απ’ το στομάχι!

Έχουμε ακούσει ή πει πολλές φορές τη φράση «όταν αγχώνομαι, το ρίχνω στο φαγητό» ή το ακριβώς αντίθετο, δηλαδή «όταν αγχώνομαι, δεν πάει τίποτα κάτω». Πώς σχετίζεται το άγχος με τη διατροφή; Υπάρχουν τροφές που το επιδεινώνουν; Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε τον οργανισμό μας όταν βρίσκεται...υπ’ ατμόν;

«Εκατομμύρια χρόνια πριν, ο άνθρωπος έτρωγε όποτε έβρισκε τροφή, επειδή είχε το ‘φόβο-άγχος’ της επιβίωσης. Σήμερα, συνεχίζει να υπάρχει στο DNA μας ο ίδιος μηχανισμός επιβίωσης, ο οποίος όμως, εν έτει 2016, ‘μετονομάζεται’ από ‘φόβος της επιβίωσης’ σε άγχος της καθημερινότητας», υποστηρίζει η διαιτολόγος – διατροφολόγος, κ. Ζωή Γιαννακάκη. «Φυσική απάντηση του οργανισμού μας στο άγχος είναι η αύξηση της αδρεναλίνης, μιας ορμόνης που εκκρίνουν τα επινεφρίδιά μας (ενδοκρινείς αδένες που παράγουν σημαντικές ορμόνες όπως η αδρεναλίνη, τα ανδρογόνα κα), τα οποία διεγείρονται σε στρεσογόνες καταστάσεις και θέτουν τον οργανισμό σε υπερένταση. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να διαταράσσονται και τα επίπεδα γλυκόζης κι έτσι να υπάρχει μια διαρκής πείνα», συμπληρώνει.
Γιατί, όμως, σε κάποιους ανθρώπους το άγχος δημιουργεί αίσθημα πείνας και σε άλλους το αίσθημα κορεσμού; Μια τραυματική εμπειρία, μια πολύ στρεσογόνος περίοδος της ζωής μας ή μια πολύ ευχάριστη κατάσταση π.χ. γάμος, συμβίωση κα, μπορούν να συμβάλλουν σε αυτό που λέμε απλά και καθημερινά «μου κόπηκε η όρεξη». Ωστόσο, σύμφωνα με την ειδικό, αυτό είναι συνήθως παροδικό και, το επόμενο διάστημα, προσπαθώντας να βρούμε τις άμυνές μας, είναι πολύ πιθανό να στραφούμε σε τροφές που έχουμε συνδέσει με θετικά συναισθήματα, όπως για παράδειγμα τα γλυκά, οι σοκολάτες, το junk food.
Στην καθημερινή μας διατροφή, αναφέρει η ειδικός, «Καλό είναι να υπάρχει επάρκεια θερμίδων, ώστε να αποτραπεί η υπερφαγία και ισορροπημένα γεύματα που θα προσφέρουν πληρότητα. Εδώ θα μιλήσω πάλι για μια ορμόνη, τη σεροτονίνη. Κάποιος θα μπορούσε να πει ότι είναι το φυσικό αντικαταθλιπτικό μας. Η σεροτονίνη εκκρίνεται κάθε 6 ώρες στον εγκέφαλο και το στομάχι και στέλνει μηνύματα, που έχουν να κάνουν με τον αυτοέλεγχο και την πληρότητα του στομάχου, μέσα από μια σειρά βιοχημικών αντιδράσεων, όπου το μαγνήσιο, η βιταμίνη C, η τρυπτοφάνη, το σύμπλεγμα Β, έχουν κυρίαρχη δράση. Μια ισορροπημένη διατροφή είναι ικανή να ενισχύσει την έκκριση της σεροτονίνης», εξηγεί η κ. Γιαννακάκη.

Το «αγχωτικό» μενού
Όλοι, ίσως, γνωρίζουμε πως ο καφές μπορεί να μας προκαλέσει υπερδιέγερση, κάτι που δεν θέλουμε, φυσικά, όταν έχουμε ανάγκη και επιδιώκουμε τη σωματική και ψυχική μας ηρεμία. Το ίδιο ισχύει, όμως και με το αλκοόλ, καθώς, όπως και η καφεΐνη, επιδρά στο Κεντρικό Νευρικό Σύστημα, με αποτέλεσμα να επιδεινώνει πολλές φορές το αίσθημα άγχους. «Η χρήση αλκοόλ, ενώ αρχικά μας δίνει την αίσθηση ότι χαλαρώνουμε, αν πιούμε περισσότερο από όσο χρειάζεται (1-2 ποτήρια κρασί για παράδειγμα, που μπορούν να λειτουργήσουν ευεργετικά για την υγεία, λόγω των αντιοξειδωτικών συστατικών τους), θα προκαλέσει υπερδιέγερση και θα μας κουράσει, όσο ο οργανισμός προσπαθεί να το αποβάλλει», τονίζει η ειδικός, προτείνοντας, παράλληλα, την αντικατάσταση του αλκοόλ με αφεψήματα, χυμούς, ανθρακούχο νερό κ.ά.
«Άλλες τροφές που θα μπορούσαν να επιτείνουν το άγχος είναι όσες περιέχουν καφεΐνη, όπως τα αναψυκτικά τύπου κόλα, η σοκολάτα και το τσάι. Επίσης, τροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη προκαλούν απότομες αυξομειώσεις του σακχάρου στο αίμα και αυξομειώσεις στη διάθεση (κυκλοθυμισμό, απότομη πτώση της διάθεσης κτλ.)», συμπληρώνει η κ. Γιαννακάκη.

Και το «λυτρωτικό» διαιτολόγιο
Όπως είδαμε και πιο πάνω, σε περιόδους που βιώνουμε έντονο στρες, καλό είναι να περιορίζουμε όλες τις διεγερτικές ουσίες, όπως είναι η καφεΐνη και το αλκοόλ. Υπάρχουν, όμως και τροφές ή ροφήματα που μπορούν να συμβάλλουν στη μείωση του άγχους; «Είναι σημαντικό να συλλέξουμε και να συνδυάσουμε με τέτοιο τρόπο τα απαραίτητα θρεπτικά στοιχεία, ώστε να υπάρξει ένα θετικό αποτέλεσμα στη μείωση του άγχους. Να προσανατολιστούμε προς την αποδοχή και τη φροντίδα του εαυτού μας. Δεν αρκεί να πούμε μόνο πως οι φυσικές τροφές (φρούτα, λαχανικά, καρποί, δημητριακά ολικής άλεσης κ.α.) μπορούν να συμβάλλουν στη μείωση του άγχους. Όλο αυτό πρέπει να γίνει μέσα στο πλαίσιο της ισορροπημένης διατροφής και των τακτικών γευμάτων και πάντα με εξατομικευμένη προσέγγιση. Είναι πολύ σημαντικό ο κάθε άνθρωπος να απολαμβάνει τη διατροφή του», τονίζει η κ. Γιαννάκη.
Η άθληση και η σωστή διατροφή, μπορούν μακροπρόθεσμα να βοηθήσουν σημαντικά την υγεία του οργανισμού, δίνοντάς του τις απαραίτητες άμυνες για να αντιμετωπίζει τα δύσκολα. «Οι αγχώδεις άνθρωποι πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι, ένας πιο φυσικός τρόπος ζωής με μακροπρόθεσμη αλλαγή στη διατροφή τους μπορεί να τους καταστήσει ασυμπτωματικούς. Πρέπει να εμπλουτίσουν τη διατροφή τους με φυτικές ίνες, φρούτα, λαχανικά, δημητριακά ολικής άλεσης, όσπρια, πολύ νερό, γιαούρτι, ώστε να λαμβάνουν καθημερινά τα απαραίτητα προβιοτικά», εξηγεί.
Πιστός σύμμαχός μας είναι και το χαμομήλι. «Φαρμακολογικές έρευνες και εμπειρικά δεδομένα1 υποστηρίζουν την ύπαρξη ευεργετικών δράσεων του χαμομηλιού για το άγχος, βοηθώντας στη χαλάρωση των νεύρων. Επίσης, βοηθά το πεπτικό σύστημα καθώς ανακουφίζει από το φούσκωμα και τα συμπτώματα ευερέθιστου εντέρου», αναφέρει η ειδικός, υποστηρίζοντας, παράλληλα, πως στο μέλλον θα προκύψουν κι άλλα ενδιαφέροντα δεδομένα για το εν λόγω φυτό.

Εν κατακλείδι...
Μια μη ισορροπημένη διατροφή μπορεί να αποτελεί αιτία του στρες, μπορεί όμως να είναι και το αποτέλεσμα. Ό,τι και να ισχύει από τα παραπάνω, οι συνέπειες είναι επιβλαβείς για την υγεία μας. «Οι απότομες διακυμάνσεις στα επίπεδα σακχάρου οδηγούν σε υπνηλία, κόπωση, ζαλάδες, δυσκολία συγκέντρωσης, δυσφορία και φούσκωμα από την υπερφαγία και φυσικά παχυσαρκία, καθώς πρόκειται για μία κατάσταση που προκαλεί λιπογένεση. Επίσης, η κακή διατροφή μπορεί να οδηγήσει σε μειωμένη ανοσία, κάνοντάς μας πιο επιρρεπείς σε ασθένειες.
Υπάρχουν πολλοί τρόποι, ώστε να μάθει κάποιος να διαχειρίζεται το στρες σε συνδυασμό με ψυχοθεραπεία. Επίσης, η γυμναστική μπορεί να είναι πολύ αποτελεσματική σε αυτό. Διατροφικά, όπως έχουμε ήδη τονίσει, χρειάζεται σίγουρα μια ισορροπημένη διατροφή, πλήρης ποσοτικά και ποιοτικά. Τέλος, σε περιόδους έντονου στρες καλό είναι να αποφεύγεται η δίαιτα, διότι μπορεί να οδηγήσει σε ακόμη εντονότερο άγχος», καταλήγει η κ. Γιαννακάκη.

 

who is who

Ζωή Γιαννακάκη
Διαιτολόγος-Διατροφολόγος
zgiann@gmail.com

 

Πηγές. 1. Mol Med Report. 2010 Nov 1; 3(6): 895–901, «Chamomile: A herbal medicine of the past with bright future»