Διατροφή

Show_196
Διατροφή

Αδυνάτισμα; Πείτε όχι στις δίαιτες-αστραπή

Παχύσαρκοι και μη «βομβαρδίζονται» από νέα διαιτητικά trends, μαθαίνουν όλες τις λεπτομέρειες για τις παρανοϊκές δίαιτες των σταρ και ελπίζουν στη «σανίδα σωτηρίας», που θα τους βγάλει από τη θάλασσα των περιττών κιλών για να τους οδηγήσει ευπρόσωπα στη θάλασσα των διακοπών…

Πήρατε κιλά και ψάχνετε λύση; Υπάρχει, αλλά περνά μέσα από τη σύνεση και την υπομονή. Αν είστε ανυπόμονος και βιαστικός, έχετε μεγάλες πιθανότητες να ακολουθήσετε κάποια από τις εύκολες και γρήγορες λύσεις, που κυκλοφορούν στα περιοδικά και στο Ίντερνετ. Οι «μοντέρνες»  δίαιτες μοιράζονται κάποια κοινά χαρακτηριστικά: Είναι γενικές, δεν είναι προσαρμοσμένες στις ανάγκες του ατόμου που θα τις ακολουθήσει και εστιάζουν σε πλασματικούς στόχους, όπως η γρήγορη απώλεια βάρους, το κάψιμο λίπους, το χάσιμο πόντων και η απώλεια τοπικού λίπους.
Οι περισσότερες από αυτές τις «θαυματουργές δίαιτες» ή «δίαιτες express» δεν βασίζονται σε επιστημονικά δεδομένα, αλλά συχνά στηρίζονται στη μονοφαγία ή στην κατανάλωση μιας τροφής ή ενός μικρού αριθμού τροφίμων.  Οι χημικές δίαιτες, η δίαιτα του Dr. Atkins, η δίαιτα Ζώνης, η δίαιτα Hampton’s, οι δίαιτες της ομάδας αίματος, της λαχανόσουπας ή του γκρέιπφρουτ, η South Beach diet, οι δίαιτες της ωμοφαγίας και του αποκλεισμού της ζάχαρης, η Scarsdale diet και αμέτρητες άλλες, δεν συνοδεύονται από καμία επίσημη επιστημονική υποστήριξη πως συμβάλλουν μακροπρόθεσμα στην απώλεια βάρους αλλά και στη διατήρησή της, χωρίς να συνοδεύονται από προβλήματα υγείας.


Κοινά τους χαρακτηριστικά είναι η ανισορροπία στα μακροθρεπτικά συστατικά (πολλές από αυτές έχουν πολύ χαμηλή περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες και είναι πλούσιες σε πρωτεΐνες και λιπαρά), η υπερκατανάλωση ή ο αποκλεισμός συγκεκριμένων τροφίμων, ανάλογα με κάποιο χαρακτηριστικό (π.χ. η ομάδα αίματος) ή σχεδιάζονται πάνω στα αποτελέσματα κάποιας αξιολόγησης (τεστ) που υποστηρίζει – τις περισσότερες φορές αυθαίρετα- ότι κάτι «μπλοκάρει» τον μεταβολισμό μας.

Πιο συγκεκριμένα, οι χημικές δίαιτες αποκλείουν μία ή κάποιες ομάδες τροφίμων από το καθημερινό διαιτολόγιο ή επιμένουν στην κατανάλωση μιας συγκεκριμένης «μαγικής» τροφής, που δεν πρέπει για κανένα λόγο να παραλείπεται! Τις περισσότερες φορές, μάλιστα, η κατανάλωση αυτής της «μαγικής» τροφής είναι απεριόριστη. Είναι αλήθεια πως οι δίαιτες αυτές επιφέρουν γρήγορη και μεγάλη απώλεια βάρους, της τάξης του 0,8-1 κιλού/ημέρα. Το αποτέλεσμα είναι θεαματικό. Μετά το τέλος του προγράμματος όμως, επιστρέφουν όλα τα χαμένα κιλά ή ακόμα περισσότερα. Αυτό συμβαίνει, διότι από τα κιλά που χάθηκαν, περίπου το 60% είναι νερό, το 25% λίπος, το 10% μυϊκή μάζα και το 5% γλυκογόνο. Το γλυκογόνο και οι πρωτεΐνες επανέρχονται σχετικά γρήγορα, ενώ η υδατική ισορροπία επανέρχεται στα φυσιολογικά επίπεδα, λίγο μετά το πέρας της χημικής δίαιτας. Σε διάστημα περίπου 30 ημερών συνήθως, έχει επιστρέψει το σύνολο των κιλών. Παράλληλα, όσο διαρκεί μία τέτοια δίαιτα, ο βασικός μεταβολικός ρυθμός μειώνεται δραματικά, η νεφρική λειτουργία επιβαρύνεται, προκαλείται αφυδάτωση, κούραση, ατονία και σημαντική μείωση βασικών θρεπτικών συστατικών.

Η δίαιτα του Dr. Atkins και η δίαιτα Hampton’s είναι οι δημοφιλέστερες, καθώς ξεκίνησαν από το Χόλιγουντ. Γνωστές και ως «πρωτεϊνικές δίαιτες», είναι δίαιτες με υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη και λιπαρά και πολύ λίγους υδατάνθρακες. Στερούν τον οργανισμό από τους αναγκαίους υδατάνθρακες, περιορίζοντας την πρόσληψη ψωμιού, ζυμαρικών, δημητριακών, οσπρίων, γαλακτοκομικών, φρούτων και λαχανικών. Επιτρέπεται η κατανάλωση κρέατος, ψαριών, πουλερικών, αυγών, βουτύρου, τυριού και δύο μικρών πράσινων σαλατών με λαχανικά μικρής περιεκτικότητας σε υδατάνθρακες (χόρτα, κολοκυθάκια, μαρούλι). Η διαφορά στη δίαιτα Hampton’s είναι ότι διαχωρίζει τα λίπη σε ωφέλιμα και επιζήμια, ενώ προτείνει την κατανάλωση μη επεξεργασμένων τροφίμων και τροφίμων βιολογικής καλλιέργειας.

Τι συμβαίνει σε αυτές τις δύο δίαιτες; Όταν τα λίπη καίγονται απουσία υδατανθράκων προς παραγωγή ενέργειας, παράγονται κετόνες. Η αύξηση των κετονών στο αίμα, οδηγεί σε μια κατάσταση που ονομάζεται κέτωση. Η κέτωση συμβάλλει στον περιορισμό της όρεξης, αλλά συνοδεύεται από εκνευρισμό, απώλεια μνήμης και αδυναμία συγκέντρωσης. Λόγω του αποκλεισμού πολλών κατηγοριών τροφίμων, παρατηρούνται επίσης χαμηλά επίπεδα φυτικών ινών, καλίου, μαγνησίου, ασβεστίου, ψευδαργύρου, βιταμινών Α, C, Ε, Β6, Β12 στον οργανισμό, ενώ ανεβαίνουν τα επίπεδα της χοληστερόλης και των κορεσμένων λιπαρών οξέων. Απόρροια των παραπάνω, αν μια τέτοια δίαιτα συνεχιστεί επί μακρόν, θα μπορούσαν να είναι: οι καρδιαγγειακές παθήσεις, η υπέρταση, ο καρκίνος, η δυσκοιλιότητα, η υπογονιμότητα, τα εύθραυστα μαλλιά και νύχια, η οστεοπόρωση, η αφυδάτωση, η νεφροπάθεια.

Ας πάμε στις ωμοφαγικές δίαιτες. Έστω ότι κάποιος μπορεί να καταναλώνει όλες τις τροφές ωμές. Για πόσο χρονικό διάστημα θα μπορούσε να αντέξει ένα  τέτοιο διατροφικό σχήμα; Σίγουρα, όχι για πολύ. Όπως δεν θα άντεχε να μετρά …αρνητικές θερμίδες, να κατατάσσει τα τρόφιμα σε ζώνες, να ψάχνει γλυκαιμικούς δείκτες και να περιπλέκει τη ζωή του όλο και περισσότερο, με τον εφιάλτη της ζυγαριάς να γίνεται όλο και πιο έντονος.

Η πραγματική «μαγική συνταγή» είναι αυτά που όλοι γνωρίζουμε ως σωστή και ισορροπημένη διατροφή: Ποικιλία φυσικών τροφών, προσοχή στο μέγεθος και την κατανομή των μερίδων στη διάρκεια της ημέρας, περισσότερα φρούτα και λαχανικά, γαλακτοκομικά χαμηλά σε λιπαρά, πολλές φυτικές ίνες, όσπρια, δημητριακά, χαμηλή πρόσληψη κορεσμένων λιπαρών οξέων, περιορισμένη κατανάλωση αλκοόλ, καθημερινή άσκηση, επαρκής πρόσληψη νερού. Και πάνω από όλα, καλή ψυχολογία, θετική σκέψη και αγάπη προς τον εαυτό μας!