Διατροφή

Show_afidatosi_for_web
Διατροφή

Προσοχή στην αφυδάτωση!

της Βιβέττας Λαϊνιώτη

Το καλοκαίρι είναι προ των πυλών - οι πρώτες αλλαγές στον καιρό προαναγγέλλουν την άφιξή του! Ο υδράργυρος ανεβαίνει, ο ήλιος αρχίζει να είναι πιο λαμπερός και εμείς μπαίνουμε σε μια πιο ανεβασμένη διάθεση! Ωστόσο, το καλοκαίρι, όσο και να μας συναρπάζει, δεν είναι πάντα τόσο αθώο. Ένας κίνδυνος που παραμονεύει τους θερινούς μήνες είναι αυτός της αφυδάτωσης! Ποια είναι τα αίτια της αφυδάτωσης, ποια τα συμπτώματά της και πώς αντιμετωπίζεται; Σε αυτά και πολλά άλλα ερωτήματα απαντά ο φαρμακοποιός κ. Νίκος Μαραγκουδάκης.

Το 70% του σώματος μας είναι νερό ενώ στο αίμα το ποσοστό είναι 90%. Οι καταπληκτικές διαλυτικές ιδιότητες του νερού αποτελούν τη βάση της ανάπτυξης της ζωής στον πλανήτη όπου σχεδόν τα πάντα είναι νερό ή βρίσκονται σε νερό! Δεν εκπλήσσει, λοιπόν, καθόλου ότι για να λειτουργήσει σωστά το σώμα μας, κάθε κύτταρό μας - χρειάζεται νερό. Ούτε το γεγονός ότι το σώμα έχει μια σειρά από πολύπλοκους μηχανισμούς για τη ρύθμιση του νερού, που εμείς τους ονομάζουμε «δίψα».
Τι είναι η δίψα; Στα λεξικά θα διαβάσουμε ότι είναι η «συνειδητή επιθυμία για λήψη νερού». Το φαινόμενο της δίψας είναι εγκεφαλικό. Έχει εντοπιστεί περιοχή του εγκεφάλου, στον υποθάλαμο, που συνιστά το «κέντρο της δίψας». Μέσω της δίψας ο ανθρώπινος εγκέφαλος προσπαθεί πάντα να διατηρεί το ισοζύγιο νερού σταθερό. Επειδή η αποβολή νερού από το σώμα μας είναι συνεχής (ούρα, ιδρώτας, άδηλη αναπνοή) πρέπει κάθε τόσο η λήψη νερού να αποκαθιστά την ισορροπία.Το πρώτο ερώτημα, σχετικά με το φαινόμενο της δίψας, είναι πώς ο εγκέφαλος αντιλαμβάνεται ότι υπάρχει ανάγκη λήψης νερού. Η απάντηση είναι ότι μετρά τη συγκέντρωση των ιόντων νατρίου στο αίμα! Όταν το νερό στον οργανισμό μας μειώνεται, η πυκνότητα του αίματος σε ιόντα αυξάνεται κι όταν ο εγκέφαλος αντιληφθεί αυτήν την αύξηση, κινητοποιεί τον μηχανισμό πρόκλησης δίψας. Αυτός είναι και ο λόγος που το αλάτι (χλωριούχο νάτριο) μας κάνει και διψάμε: αυξάνει την περιεκτικότητα του αίματος σε νάτριο. Το καταπληκτικό είναι ότι το εγκεφαλικό κέντρο της δίψας προκαλεί ακριβέστατη λήψη νερού: πίνουμε τόσο όσο χρειαζόμαστε για την αποκατάσταση των συγκεντρώσεων νατρίου στα φυσιολογικά επίπεδα στο αίμα, όχι περισσότερο. Το ίδιο ισχύει και στα ζώα.
Όμως, οι θαυμαστές πτυχές του φαινομένου της δίψας δεν σταματούν εδώ. Θεωρητικά, όταν ένα άτομο που διψάει πίνει νερό, αυτό θα χρειαστεί μισή έως μια ώρα μέχρι να κατανεμηθεί στο σώμα και να αποκαταστήσει την ισορροπία νατρίου, ώστε να σταματήσει η διέγερση του κέντρου δίψας. Αν λοιπόν ο διψασμένος πίνει συνεχώς νερό επί μισή ή μία ώρα, θα οδηγήσει το σώμα του σε πλήρη αποδιοργάνωση: Όταν απορροφηθεί το μεγαλύτερο μέρος του νερού, θα αραιώσει πάλι το νάτριο και θα δημιουργήσει πάλι έντονο αίσθημα δίψας! Κι όμως αυτό δεν συμβαίνει! Με κάποιον μηχανισμό, ο οποίος μας είναι εντελώς άγνωστος, το αίσθημα τη δίψας καταστέλλεται αμέσως μόλις ο διψασμένος πιει νερό, πριν καν το νερό απορροφηθεί από το γαστρεντερικό του σύστημα...

Αφυδάτωση είναι...
«Η αφυδάτωση είναι μια σοβαρή και απειλητική για τη ζωή κατάσταση, στην οποία το σώμα περιέχει έναν ανεπαρκή όγκο του ύδατος για την κανονική λειτουργία». Πού μπορεί όμως να οφείλεται;

  • Σε μειωμένη πρόσληψη νερού. Αφυδάτωση από μειωμένη πρόσληψη νερού παρατηρείται σε πολυάσχολους επαγγελματίες που δεν πίνουν νερό είτε γιατί δεν προλαβαίνουν, είτε γιατί φοβούνται πως η πρόσληψη νερού θα τους προκαλέσει ενούρηση, σε ηλικιωμένους, σε πάσχοντες από ορισμένα οργανικά νοσήματα (π.χ. εγκεφαλικά, ψυχιατρικά σύνδρομα).
  • Σε αυξημένες απώλειες νερού. Αυξημένες απώλειες παρατηρούνται όταν η θερμοκρασία του περιβάλλοντος είναι υψηλή, στους ηλικιωμένους (γιατί συνήθως δεν πίνουν πολύ νερό, λαμβάνουν πολλά φάρμακα που μπορεί να έχουν διουρητική δράση ή μπορεί να ιδρώνουν πολύ), σε περίπτωση έκθεσης σε τοξικές ουσίες, στους πάσχοντες από ορισμένα νοσήματα (π.χ. νεφρικά νοσήματα, διαβήτης, διάρροια) κ.λπ. Στα υγιή άτομα, ο κίνδυνος αφυδάτωσης είναι αυξημένος μόνο σε περιόδους καύσωνα.

Όταν το θερμόμετρο χτυπάει κόκκινο, τα περιστατικά αφυδάτωσης πολλαπλασιάζονται σημαντικά, ειδικά μεταξύ των ατόμων που καλούνται να εκτελέσουν εργασίες κάτω από τον καυτό ήλιο. Πολλές φορές και κάποιες δικές μας συμπεριφορές μπορούν να συμβάλουν στην –ήπια- αφυδάτωση του οργανισμού. H κατανάλωση πολλών καφέδων και αλκοολούχων ποτών στην παραλία, είναι το σημαντικότερο από αυτά τα λάθη.

Συμπτώματα
«Η αφυδάτωση, δηλαδή η διαταραχή του ισοζυγίου νερού του οργανισμού μας, εκδηλώνεται με διάφορα συμπτώματα, όπως μείωση της αντοχής και αδικαιολόγητη κόπωση, μέχρι λιποθυμικά επεισόδια και ολική κατάρρευση. Επίσης, η αφυδάτωση μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την πνευματική και φυσική μας απόδοση, αφού ακόμη και η παραμικρή απώλεια νερού επηρεάζει αρνητικά τη λειτουργία των μυών και προκαλεί κούραση. Άλλα συμπτώματα της αφυδάτωσης είναι η μείωση της όρεξης για φαγητό, το ξηρό δέρμα, ο πόνος στο στομάχι, η ζαλάδα, ο πονοκέφαλος, το ξηρό στόμα, ο ξηρός βήχας και τα κίτρινα ούρα» τονίζει ο κ. Μαραγκουδάκης.

Το νερό είναι υγεία
Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι πρέπει να καταναλώνουμε νερό καθ’ όλη τη διάρκεια της μέρας και να μη βασιζόμαστε στο αίσθημα της δίψας. Σύμφωνα με την άποψη αυτή, το αίσθημα της δίψας δημιουργείται όταν πια έχουμε μπει στο στάδιο της αφυδάτωσης. O κ. Μαραγκουδάκης συστήνει, ωστόσο, να καταναλώνουμε 8-10 ποτήρια νερό τη μέρα ή 4 ποτήρια νερό για κάθε 1000 θερμίδες τροφής που προσλαμβάνουμε. Αν απέχουμε αρκετά από αυτή την κατανάλωση τότε σίγουρα πρέπει να δώσουμε μεγαλύτερη προσοχή στο νερό!

Καφές και αλκοόλ
Παρά τη διουρητική δράση της καφεΐνης, οι ερευνητές δηλώνουν πως ο καφές δεν προκαλεί αφυδάτωση, όταν καταναλώνεται σε μέτρια ποσότητα. Έρευνα που χρηματοδοτήθηκε από το Ινστιτούτο Επιστημονικών Δεδομένων για τον Καφέ (ISIC) και δημοσιεύεται στο κορυφαίο επιστημονικό περιοδικό PLOS ONE δείχνει ότι ο καφές δε στερεί από τον οργανισμό την ενυδάτωση.
Το αλκοόλ, αντίθετα, «αυξάνει την παραγωγή ούρων και έχει διουρητική δράση. Εκτός από την απώλεια νερού, προκαλεί και απώλεια χρήσιμων ηλεκτρολυτών, όπως καλίου και μαγνησίου. Η αφυδάτωση είναι η κύρια αιτία του πονοκεφάλου, της κούρασης, της δίψας και του λήθαργου που προκαλεί το αλκοόλ. Επίσης, η δράση του στο στομάχι ευθύνεται για τη σιελόρροια, τη ναυτία ή τον έμετο, που επιδεινώνουν την αφυδάτωση», συμπληρώνει ο κ. Μαραγκουδάκης.

Τροφές - πηγές νερού
Εκτός όμως από το νερό, σχεδόν ό,τι τρώμε περιέχει νερό σε κάποιο ποσοστό, συμβάλλοντας στην καθημερινή ενυδάτωση του οργανισμού.

Ποσοστό νερού στα διάφορα Φαγητά

Τρόφιμα

Μερίδα

% Νερού ανά Βάρος

Μαρούλι

½ φλ.

95

Τομάτα

1 μέτρια

93

Καρπούζι

½ φλ.

92

Μπρόκολο

½ φλ.

91

Γκρέιπφρουτ

½ φλ.

91

Γάλα

1 φλ.

89

Χυμός Πορτοκάλι

¾ φλ.

88

Καρότο

½ φλ.

87

Μήλο

1 μέτριο

84

Cottage cheese-χαμηλό σε λιπαρά

½ φλ.

79

Γιαούρτι

1 φλ.

75

Πατάτα βραστή

1 μέτρια

71

Τόνος στραγγισμένος

90γρ.

70

Ρύζι μαγειρεμένο

½ φλ.

69

Μακαρόνια μαγειρεμένα

½ φλ.

66

Κοτόπουλο σχάρας χωρίς λίπος

90γρ.

65

Παγωτό

½ φλ.

65

 

 

Who is Who

Νίκος Μαραγκουδάκης
Φαρμακοποιός
Γεννήθηκε το 1978 και μεγάλωσε στην ΑΘήνα. Σπούδασε Φαρμακευτική στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Η επαγγελματική του δραστηριότητα ξεκίνησε το 2006 στο φαρμακείο που λειτουργούσε επί 35 συνεχή έτη, υπό τη διεύθυνση της μητέρας του, Βικτωρίας Ρήγα- Μαραγκουδάκη, το οποίο βρίσκεται επί της οδού 25ης Μαρτίου 50, στην Πετρούπολη. Στη συνέχεια του φαρμακείου τούτου, ανέλαβε τη διεύθυνση υπό την επωνυμία
Νίκος Στ. Μαραγκουδάκης & Σία Ο.Ε.