Υγεία

Show_sleapless
Υγεία

10 ερωτήσεις για τις διαταραχές ύπνου

ΤΗΣ ΝΕΚΤΑΡΙΑΣ ΚΑΡΑΚΩΣΤΑ

Κοιμόμαστε τουλάχιστον μία ώρα λιγότερη από εκείνη που κοιμόμασταν πριν από 100 χρόνια και  όσο το στρες αυξάνεται, διώχνει τον ύπνο μακριά. Γιατί χάνουμε τον ύπνο μας; Ποιες είναι οι συνηθέστερες διαταραχές του ύπνου και πώς θα τις αντιμετωπίσουμε; O ομοιοπαθητικός ιατρός και βελονιστής κ. Δημήτρης Πάνου απαντά σε όλες μας τις απορίες.

Π όσο σημαντικός είναι ο καλός ύπνος για την υγεία μας;
Ο ύπνος είναι μία από τις βασικότερες και πιο απαραίτητες λειτουργίες του οργανισμού μας. Κατά τη διάρκεια του ύπνου δίνεται η ευκαιρία στο σώμα μας να αναπαυθεί και στον οργανισμό μας να αναπληρώσει την ενέργεια που χάνεται με τις δραστηριότητες της ημέρας και να αποκαταστήσει τυχόν βλάβες των οργάνων του. Στη διάρκεια του ύπνου, ο εγκέφαλος αναδιοργανώνεται, επανορθώνει βασικές του δομές, αλλά ταυτοχρόνως επεξεργάζεται παραστάσεις που ελήφθησαν στη διάρκεια της ημέρας.
Ένας άνθρωπος που δεν κοιμάται, παραβιάζει το βιολογικό του ρολόι, με αποτέλεσμα να μη λειτουργεί καλά και να βλάπτονται τόσο η σωματική, όσο και η ψυχική του υγεία.
Επίσης, κατά τη διάρκεια του ύπνου εκκρίνεται από τον οργανισμό μας μία σπουδαία ορμόνη, η αυξητική ορμόνη, η οποία είναι υπεύθυνη για την ανάπτυξη των παιδιών (ο ύπνος τρέφει τα παιδιά) αλλά και για την ανανέωση των ιστών. Κακός ύπνος το βράδυ συνήθως συνοδεύεται και από κακή απόδοση και κακή διάθεση την επόμενη ημέρα.

► Πόσες ώρες πρέπει να κοιμόμαστε;
Οι ανάγκες για ύπνο διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των ατόμων. Μερικά άτομα ξεκουράζονται με λιγότερο από 4 ώρες νυκτερινού ύπνου, ενώ άλλα άτομα απαιτούν περισσότερες από 10 ώρες ύπνου για να αισθανθούν αναπαυμένοι. Πάντως για τους ενήλικες θα μπορούσαμε να πούμε ότι κατά μέσο όρο θεωρούνται απαραίτητες 7-8 ώρες ύπνου το βράδυ.
Υπάρχουν περιπτώσεις, όπως στο σύνδρομο άπνοιας στον ύπνο, όπου o ασθενής μπορεί να κοιμάται 9-10 ή και 11 ώρες και να ξυπνάει κουρασμένος. Αυτό συμβαίνει, γιατί ο ύπνος του είναι διακεκομμένος, χωρίς να το συνειδητοποιεί. Σε κάθε επεισόδιο άπνοιας, ο εγκέφαλος ξυπνάει λίγο, χωρίς αυτό να γίνεται αντιληπτό από τον ασθενή. Αθροιζόμενο αυτό, σε περιπτώσεις μεγάλης βαρύτητας, έχει σαν αποτέλεσμα στις 9 ώρες που νομίζει ότι κοιμάται κάποιος, να έχει ουσιαστικά κοιμηθεί 5! Με τον τρόπο αυτό χαλάει και η αρχιτεκτονική του ύπνου, δεν καταφέρνει δηλαδή ο πάσχων να εισέλθει στα βαθύτερα στάδια του ύπνου.

► Ποιες είναι οι κυριότερες διαταραχές ύπνου;
Υπάρχουν γύρω στις 80 διαταραχές ύπνου, από τις οποίες οι συχνότερες είναι η αϋπνία, δηλαδή η δυσκολία στην επέλευση και τη διατήρηση του ύπνου, η υπερυπνία και η άπνοια του ύπνου.  Ένας στους τρεις ενήλικες θα εμφανίσει αϋπνία κάποια στιγμή στη ζωή του, ενώ από άπνοια πάσχουν 2% των γυναικών και 4% των ανδρών. Πιο σπάνιες στους ενήλικες, αλλά αρκετά συχνές στα παιδιά είναι οι παραϋπνίες, που περιλαμβάνουν την υπνοβασία, τους υπνικούς τρόμους και τους νυκτερινούς εφιάλτες.

► Έχει αυξηθεί ο αριθμός των ατόμων που πάσχουν από διαταραχές ύπνου λόγω κρίσης;
Λόγω του στρες, για οποιοδήποτε λόγο, προσωπικό, επαγγελματικό ή οικογενειακό, το πρώτο που επηρεάζεται είναι ο ύπνος. Ο σύγχρονος τρόπος ζωής αποτελεί την αιτία για την οποία όλο και περισσότεροι άνθρωποι υποφέρουν από διαταραχές του ύπνου.  Η έκκριση ορμονών στρες αποσυντονίζει τον φυσιολογικό ρυθμό του ύπνου. Επίσης, ο σύγχρονος άνθρωπος κοιμάται πολύ λιγότερο από όσο κοιμόταν πριν από 100 χρόνια. Τα τελευταία 100 χρόνια, ο άνθρωπος έχασε τουλάχιστον μία ώρα ύπνου ανά 24ωρο.

► Ποιο είναι το προφίλ του αϋπνικού ασθενούς;
Το φύλο του αϋπνικού ασθενούς είναι... θηλυκό. Επιπλέον, το στρες έχει περισσότερο να κάνει με τις νέες ηλικίες. Ωστόσο, σταθερά, η χρόνια αϋπνία, εμφανίζεται κυρίως στις μεγαλύτερες ηλικίες.

► Γιατί οι ηλικιωμένοι παραπονούνται συχνότερα για προβλήματα ύπνου;
Οι υπερήλικες συχνά μπερδεύουν τι θα πει αϋπνία. Ο ορισμός της αϋπνίας είναι εντελώς υποκειμενικός. Αϋπνία έχουμε όταν οι ώρες που κοιμόμαστε δεν μας εξασφαλίζουν λειτουργικότητα την επόμενη ημέρα. Οι άνθρωποι της τρίτης ηλικίας, λοιπόν, τι κάνουν; Κοιμούνται λίγο τη νύχτα, 3-4 ώρες, κοιμούνται άλλες 2-3 ώρες μέσα στην ημέρα, μπροστά στην τηλεόραση ή στην καρέκλα και ξυπνούν στις 3 η ώρα το πρωί και νομίζουν ότι πάσχουν από αϋπνία.

► «Το πρωί δεν ακούω το ξυπνητήρι ή ξυπνάω κουρασμένος». Τι σημαίνει αυτό;
Ότι η ποιότητα του ύπνου δεν είναι καλή, ότι το άτομο έχει κοιμηθεί λίγο ή ότι πάσχει από κάποια διαταραχή ύπνου. Αν το άτομο που εκφράζει αυτό το παράπονο,  δεν μπορεί να ξυπνήσει, ενώ κοιμάται 7-8 ώρες πρέπει να διερευνηθεί αν έχει υπνηλία, άπνοια ή ιδιοπαθή υπερυπνία.

► Πού οφείλονται οι εφιάλτες;
Κατά πάσα πιθανότητα σχετίζονται με καταστάσεις που βιώνουμε στη διάρκεια της ημέρας. Συνήθως, συνδέονται με το στρες, υπάρχουν ωστόσο και οι εφιάλτες των απνοιών. Αν οι εφιάλτες είναι επαναλαμβανόμενοι, συχνοί και συνδυάζονται με άλλα συμπτώματα ψυχικών διαταραχών, θα πρέπει να αναζητηθεί η συμβουλή ειδικού.

► Πώς αντιμετωπίζονται οι διαταραχές ύπνου;
Εξαρτάται από τη διαταραχή. Αν κάποιος πάσχει από αϋπνία, πρέπει να κοιμάται 2-3 ώρες μετά το βραδινό φαγητό, να αποφεύγει την κατανάλωση καφεΐνης από το απόγευμα και μετά, να έχει στο υπνοδωμάτιό του κατάλληλη θερμοκρασία (ούτε ζέστη, ούτε κρύο), η κρεβατοκάμαρα να μην έχει τηλεόραση, το κρεβάτι να μην είναι χώρος δουλειάς και να προσπαθεί να χαλαρώνει πριν τον ύπνο.
Πρέπει επίσης, να προσπαθεί να κοιμάται περίπου την ίδια ώρα κάθε μέρα, ώστε ο οργανισμός να έχει την επαναληψιμότητα του κιρκάδιου ρυθμού, 
Επίσης, είναι σημαντικό, ο πάσχων από αϋπνία, να πετάξει τα ρολόγια, από το χέρι και από το κομοδίνο του. Λίγη άσκηση ή μια χειρωνακτική εργασία μπορούν επίσης να βοηθήσουν την έλευση του ύπνου. Βοηθητικά μπορούν να λειτουργήσουν επίσης, τα σκευάσματα που περιέχουν βαλεριάνα και μελατονίνη.
Αν κάποιος πάσχει από άπνοια, θα πρέπει να απευθυνθεί στον γιατρό του και να πάρει τις απαραίτητες οδηγίες. Η άπνοια είναι σοβαρό νόσημα, που κρύβει κινδύνους για την υγεία.


Μπορεί η αϋπνία να υποκρύπτει οργανική νόσο;
Όλα τα χρόνια νοσήματα, ειδικά εκείνα που σχετίζονται με πόνο, προκαλούν διαταραχή του ύπνου, του τύπου της αϋπνίας. Μια χρόνια οστεοαρθρίτιδα, μια χρόνια οσφυαλγία ή ισχιαλγία, επηρεάζουν την ποιότητα του ύπνου.

who is who
O Δημήτρης Πάνου είναι ιατρός. Γεννήθηκε στην Άρτα το 1962 και σπούδασε Ιατρική, στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Εργάζεται στα Ιωάννινα από το 1990 ως ιατρός Ομοιοπαθητικής. Είναι μέλος της Πανελλήνιας Ιατρικής Ομοιοπαθητικής Εταιρείας και από το 2009 μέλος της Ιατρικής Εταιρείας Βελονισμού Βόρειας Ελλάδος, ασχολούμενος και με τον βελονισμό.
τηλ. 2651031910
e-mail: hompanou@otenet.gr.