Ψυχολογία

Show_sfyrikse_xaroumena
Ψυχολογία

Σφύριξε χαρούμενα, μπορείς!

της Νεκταρίας Καρακώστα

Υπάρχουν πολλές παροιμιώδεις ρήσεις για την αισιοδοξία και την απαισιοδοξία. Άλλος, λέμε συχνά, βλέπει το ποτήρι μισοάδειο κι άλλος μισογεμάτο. Υπάρχουν άνθρωποι που έχουν μια λύση για κάθε πρόβλημα κι άνθρωποι που έχουν ένα πρόβλημα για κάθε λύση. Η ζωή διδάσκει, ωστόσο, ότι η αισιοδοξία έχει ευεργετικά αποτελέσματα σε όλους τους τομείς της ζωής, η απαισιοδοξία το αντίθετο. Η ζωή είναι μικρή. Το να απαισιοδοξούμε λοιπόν είναι, εκτός των άλλων, χάσιμο χρόνου. Άρα, η αισιοδοξία πάντα συμφέρει!

 

Γιατί είναι σημαντικό να είναι κάποιος αισιόδοξος; Γιατί η αισιοδοξία βοηθά να αντιδρούμε σωστά στις αντιξοότητες και να ξεπερνάμε τα εμπόδια.  Στατιστικά, οι  αισιόδοξοι τα πηγαίνουν καλύτερα στη ζωή, είναι πιο ευτυχισμένοι και επιτυχημένοι. Συμφωνούν επίσης όλοι οι ειδικοί ψυχολόγοι, ότι όσοι αποδέχονται τις αλλαγές με μία θετική, αισιόδοξη διάθεση, αντιμετωπίζουν την ίδια τη ζωή ως μία πηγή συνεχούς ανάπτυξης, ανανέωσης και εκπλήρωσης. Το να βλέπει κανείς τη θετική πλευρά της ζωής, λειτουργεί ανατροφοδοτικά και πολλαπλασιαστικά στην αυτοπεποίθηση και μπορεί να συμβάλλει σημαντικά στην επιτυχία. H αισιοδοξία εμπεριέχει ελπίδα, αυτοπεποίθηση, αποφασιστικότητα και δημιουργικότητα. Πέρα όμως από μέσο για να ξεπεράσει κανείς τα εμπόδια, η αισιοδοξία συνιστά και «εισιτήριο» καλής υγείας, ψυχικής και σωματικής.

«Η συνήθεια του να βλέπουμε την καλύτερη πλευρά κάθε γεγονότος, έχει περισσότερη αξία από το να έχουμε χίλιες λίρες εισόδημα το χρόνο», είχε πει κάποτε ο Άγγλος λεξικογράφος Σάμιουελ Τζόνσον. Ένας αισιόδοξος άνθρωπος, με καθετί που πετυχαίνει ενισχύεται και  έχει πολύ μεγάλες πιθανότητες να επαναλάβει μια επιτυχία, γιατί θεωρεί πως αυτή εξαρτάται από τις ικανότητές του. Επίσης, οι αισιόδοξοι αντιμετωπίζουν καλύτερα τις δύσκολες καταστάσεις. Ο απαισιόδοξος, αντίθετα, θα αποδώσει την επιτυχία του στην τύχη και δεν πιστεύει πως πρόκειται να επαναληφθεί στο μέλλον. Και πιθανώς δεν θα επαναληφθεί. Οι απαισιόδοξοι, επωμίζονται τις ευθύνες των αποτυχιών, ως επιβεβαίωση της ανεπάρκειάς τους. Aισιόδοξος είναι αυτός που βλέπει ευκαιρία σε κάθε κίνδυνο, ενώ απαισιόδοξος είναι αυτός που βλέπει κίνδυνο σε κάθε ευκαιρία. Αισιόδοξος όμως γεννιέσαι ή γίνεσαι; Οι ειδικοί τείνουν προς την δεύτερη επιλογή.

«Η αισιοδοξία είναι τρέλα, που θέλει να βλέπουμε το καθετί σωστό, κι όταν ακόμα είναι λάθος», έλεγε ο Βολταίρος. Με τις συνθήκες που επικρατούν γύρω μας (οικονομική κρίση, στρες, ανασφάλεια), είναι, ωστόσο, μάλλον προτιμότερο να «τρελαθούμε»... αισιοδοξώντας! Πώς θα δείτε λοιπόν, τη ...θετική πλευρά της ζωής;

► Απομακρύνετε τις δυσάρεστες σκέψεις.
Πολλές φορές, η απαισιοδοξία είναι ...κληρονομική, υπό την έννοια ότι συνιστά έναν τρόπο σκέψης που μας δίδαξαν οι γονείς μας. Όσο πιο σύντομα συνειδητοποιήσετε ότι η αισιοδοξία σας δεν είναι προϊόν του κόσμου γύρω σας και των καταστάσεων που βιώνετε, αλλά κάτι σαν αντανακλαστικό που κληρονομήσατε από το οικογενειακό σας περιβάλλον, τόσο  πιο εύκολο θα σας είναι να αλλάξετε αυτόν τον τρόπο αντιμετώπισης της ζωής. Το κακό είναι πως οι αρνητικές σκέψεις είναι πιο ισχυρές από τις θετικές. Σύμφωνα με την Μπάρμπαρα Φρέντρικσον, επικεφαλής του Εργαστηρίου Θετικής Σκέψης και Ψυχοφυσιολογίας του Πανεπιστημίου της Βόρειας Καρολίνας, «χρειάζονται περίπου 3 θετικές σκέψεις, για να εξουδετερώσουν μία αρνητική».

Αν έχετε βιώσει άσχημες εμπειρίες, φροντίστε να αφήσετε πίσω σας το παρελθόν. Μην επιτρέπετε να «στοιχειώνει» και το μέλλον σας.

 

► Βγείτε από την παθητικότητα.
Τα πράγματα δεν μας συμβαίνουν απλώς, τα κάνουμε κι εμείς να συμβούν. Αν δεν είστε ευχαριστημένος/η με τη ζωή σας, η λύση είναι απλή. Θέστε στόχους και προσπαθήστε να τους κατακτήσετε. Δείτε ακόμη και τις αρνητικές εμπειρίες του παρελθόντος, σαν ευκαιρίες για να μην επαναλάβετε τα ίδια λάθη. Η ζωή είναι ρίσκο και αγώνας, τίποτα δεν μας χαρίζεται!

 

► Κολλήστε μικρά χαρτάκια με εκφράσεις όπως «Όλα είναι δυνατά»,
«Τα πράγματα θα πάνε καλύτερα», «Εγώ φτιάχνω τις συνθήκες, δεν με φτιάχνουν εκείνες», «Υπάρχουν πάντα επιλογές», σε διάφορα σημεία του σπιτιού ή του γραφείου σας, ώστε να τα βλέπετε καθημερινά.

 

► Μέτρον άριστον.
Δεν είναι ανάγκη να περάσετε από το γκρι, στο... ροζ και να νομίζετε πως όλα μπορούν να συμβούν, γιατί τότε έχετε μεγαλύτερες πιθανότητες να απογοητευθείτε. Καλό είναι να είστε πάντα προετοιμασμένοι και για μια αρνητική εξέλιξη των πραγμάτων, ελπίζοντας όμως για το καλύτερο. «Οι γιατροί μάς λένε να πίνουμε ένα με δύο ποτήρια κρασί την ημέρα, κανείς όμως δεν μας έχει πει να πιούμε όλο το μπουκάλι. Κάπως έτσι είναι τα πράγματα και με την αισιοδοξία! Η αισιοδοξία με μέτρο κάνει καλό, η υπερβολική της δόση όμως μπορεί να οδηγήσει σε λάθος συμπεριφορές», τονίζει ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Duke, δρ Ντέιβιντ Ρόμπινσον.

 

► Οφέλη για την υγεία

«Παράγοντες όπως η αισιοδοξία, η ικανοποίηση από τη ζωή και η ευτυχία σχετίζονται με μειωμένο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου, ανεξάρτητα από παράγοντες όπως η ηλικία του ατόμου, η κοινωνικοοικονομική κατάσταση, το κάπνισμα ή το σωματικό βάρος του ατόμου», σημειώνει η ερευνήτρια της Σχολής Δημόσιας Υγείας του Χάρβαρντ, Julia Boehm. Σε μετά-ανάλυση 200 μελετών, η Julia Boehm διαπίστωσε ότι «οι αισιόδοξοι άνθρωποι είχαν περίπου 50% μικρότερο κίνδυνο να εμφανίσουν καρδιαγγειακό επεισόδιο, σε σύγκριση με τους λιγότερο αισιόδοξους του δείγματος». Η σχετική ανάλυση, καταλήγει στο συμπέρασμα, ότι παράγοντες που έχουν να κάνουν με την ψυχολογία λειτουργούν προστατευτικά έναντι των καρδιαγγειακών παθήσεων και επιβραδύνουν την εξέλιξη της νόσου στους ανθρώπους που ήδη πάσχουν.

Κάθε βαθμός παραπάνω σε μία κλίμακα αισιοδοξίας 16 βαθμίδων, αντιστοιχεί σε μείωση κατά 9% του κινδύνου για οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου, σύμφωνα με μελέτη του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν. Επίσης, οι αισιόδοξες γυναίκες έχουν μικρότερο κίνδυνο ανάπτυξης διαβήτη, υπέρτασης και υψηλής χοληστερόλης. Έχουν, τέλος,  περιορισμένες πιθανότητες να εμφανίσουν συμπτώματα κατάθλιψης, είναι καπνίστριες σε μικρότερο ποσοστό και έχουν βάρος πιο κοντά στο φυσιολογικό (μικρότερο δείκτη μάζας σώματος).

Το να βλέπεις θετικά τη ζωή, ενισχύει επίσης το ανοσοποιητικό σύστημα, ενώ μελέτη ισραηλινών επιστημόνων κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η αισιοδοξία θωρακίζει τις γυναίκες ακόμη και από τον καρκίνο του μαστού! Οι ερευνητές διαπίστωσαν πως τα στρεσογόνα γεγονότα, όπως η απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου ή ένα διαζύγιο, αυξάνουν σημαντικά τις πιθανότητες μιας γυναίκας να αναπτύξει τη νόσο. Τονίζουν, ωστόσο, πως ο τρόπος με τον οποίο αλληλεπιδρούν μεταξύ τους το κεντρικό νευρικό, το ανοσοποιητικό και το ορμονικό σύστημα δεν έχει ξεκαθαριστεί πλήρως.

Αισιοδοξείτε λοιπόν! Πρόσφατη έρευνα έδειξε εξάλλου ότι ο μόνος τρόπος να ξεπεράσουμε την κρίση είναι... αισιοδοξώντας! Η οικονομική κρίση είναι λιγότερο έντονη, μικρότερη σε διάρκεια και πιο εύκολο να ξεπεραστεί σε κοινωνίες όπου οι άνθρωποι τείνουν να βλέπουν τα πράγματα θετικά και να έχουν καλή διάθεση.