Lifestyle

Show_psyhologia_selfies
Lifestyle

Η γενιά των selfies: Γιατί βγάζουμε selfies και τι αποκαλύπτουν για εμάς;

της Μαρίας Λυσάνδρου

Τις βγάζουμε στο ασανσέρ, στο αυτοκίνητο, στην καφετέρια, σε μπαράκια, στη δουλειά... Είναι η φωτογραφική μόδα –ή μήπως μανία;– των τελευταίων χρόνων, που έχει παρασύρει μικρούς και μεγάλους στο διάβα της. Γι’ αυτό και δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι πέρα από κοινωνιολογικής πλευράς, το φαινόμενο αυτό παρουσιάζει τεράστιο ενδιαφέρον και από πλευράς Ψυχολογίας.
Η “selfie” επιλέχθηκε ως «Λέξη της Xρονιάς» για το 2013 από το Βρετανικό Λεξικό της Οξφόρδης. Αυτό δείχνει ότι το φαινόμενο της αυτο-φωτογράφισης είναι σοβαρό και έχει πάρει πλέον τεράστιες διαστάσεις. Το αν οι διαστάσεις αυτές είναι αρνητικές ή θετικές θα το δείξει ο χρόνος, είναι όμως αρκετό για να χαρακτηρίσει μια ολόκληρη γενιά που ξημεροβραδιάζεται μπροστά στην κάμερα του κινητού ή του tablet της. Οι αριθμοί που δείχνουν 208.000 φωτογραφίες να ανεβαίνουν παγκοσμίως στο facebook ανά λεπτό(!) απλά επιβεβαιώνουν όλα τα παραπάνω.

Γιατί βγάζουμε selfies;
Κι όμως, η selfie δεν είναι σύγχρονη ανακάλυψη. Την πρώτη selfie στην Ιστορία φέρεται να έβγαλε ο Αμερικανός πρωτοπόρος στον χώρο της φωτογραφίας Robert Cornelius, όταν φωτογράφισε τον εαυτό του το 1839. Η διαδικασία της λήψης, φυσικά, ήταν αρκετά πιο χρονοβόρα και πολύπλοκη από ό,τι σήμερα, καθώς έπρεπε να ξεσκεπάσει και να ρυθμίσει τον φακό, να τρέξει και να στηθεί μέσα στο πλάνο, και φυσικά... να χαμογελάσει!
Σήμερα, όμως, πώς περάσαμε στο άλλο άκρο; Τι είναι αυτό που μας κάνει να βγάζουμε συνεχώς selfies; Κατ’ αρχάς, το κινητό μας τηλέφωνο το κουβαλάμε παντού μαζί μας – άρα, είναι διαθέσιμο ανά πάσα στιγμή για φωτογράφιση. Κατά δεύτερον, υπάρχει η ανάγκη «να παγώσουμε τον χρόνο». Θεωρούμε ότι, αν απαθανατίσουμε μια στιγμή κατά την οποία νιώθουμε όμορφοι, χαρούμενοι ή περνάμε καλά με τους φίλους μας, θα τη θυμόμαστε για πάντα (ασχέτως αν συνήθως την ξεχνάμε μόλις προχωρήσουμε στο επόμενο ‘φωτογραφίσιμο’ επεισόδιο).
Κατά τρίτον, κρίσιμης σημασίας στη δημιουργία αυτής της μόνιμης επιθυμίας για αυτο-φωτογράφιση παίζουν τα ίδια τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Σύμφωνα με τον θεωρητικό των social media, Nathan Jurgenson, η ύπαρξη του newsfeed, το οποίο ανανεώνεται ακατάπαυστα, μεγαλώνει συνεχώς την ανάγκη μας να συμμετάσχουμε σ’ αυτό το παγκόσμιο δίκτυο των social media και να αποτυπώνουμε όλο και πιο πολύ το παρόν μας, δίνοντας στους υπόλοιπους χρήστες «τροφή προς κατανάλωση» για τις αμέσως επόμενες ώρες.
Όπως υποστηρίζει, δε, η δρ. Pamela Rutledge, διευθύντρια του Media Psychology Research Center στη Βοστώνη, «Η απεικόνισή μας στον καθρέφτη είναι ιδιωτική και προσωρινή... Με τη selfie βλέπουμε τον εαυτό μας “ζωντανό” και δυναμικό – ένα άτομο σε εξέλιξη». Σύμφωνα με τη δρ. Rutledge, απολαμβάνουμε τις ευκαιρίες που μας δίνονται να πειραματιστούμε με διαφορετικές ταυτότητες, και οι selfies μας δίνουν αυτήν ακριβώς την ευκαιρία.

Η Ψυχολογία των selfies
Το 2014 πρωτοεμφανίστηκε ο όρος selfitis-σελφίτιδα (με λίγα λόγια, «η εμμονή με τις selfies») σε ένα σατιρικό άρθρο, το οποίο ισχυριζόταν πως η σελφίτιδα θα έπρεπε να θεωρηθεί ψυχική διαταραχή από την Αμερικανική Ψυχιατρική Εταιρεία.
Τελικά, η Αμερικανική Ψυχιατρική Εταιρεία (American Psychiatric Association-APA) συνέδεσε όντως την εκτεταμένη αυτο-φωτογράφιση με ψυχικές διαταραχές, βάσει των οποίων οι άνθρωποι που την εφαρμόζουν, εμφανίζουν εμμονή με την εξωτερική τους εμφάνιση. Μάλιστα, η APA έχει προχωρήσει και σε κατηγοριοποίηση των διαταραχών αυτών, διαχωρίζοντάς τες σε:
• Οριακές (ανάρτηση έως τριών selfies ημερησίως)
• Οξείες (ανάρτηση τουλάχιστον τριών selfies ημερησίως)
• Χρόνιες (ανάρτηση έως έξι ή και παραπάνω selfies ημερησίως).
Ο ψηφιακός ναρκισσισμός φέρεται να αποτελεί εθισμό, ο οποίος βασίζεται στην ανάγκη του ατόμου να το παινέψουν και να το επιβεβαιώσουν, όταν το ίδιο αισθάνεται εσωτερικά ένα κενό, λένε οι ειδικοί της APA. Επιπλέον, διαπιστώνουν ότι τα άτομα αυτά είναι συχνά μοναχικά και με χαμηλή αυτο-εκτίμηση, προβάλλοντας σε αυτές τις φωτογραφίες μια εικόνα τους, η οποία δεν αντιστοιχεί καθόλου στην πραγματικότητά τους.
Και ενώ τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης «βουλιάζουν» από φωτογραφίες με τέτοιες χαρούμενες φατσούλες που «διαφημίζουν» ζηλευτά lifestyles, παράλληλα σημειώνονται και ατυχήματα (πολλές φορές μοιραία) στην προσπάθεια των ανθρώπων να βγάλουν μια εντυπωσιακή selfie, θέτοντας σε κίνδυνο τη σωματική τους ακεραιότητα. Τα παραδείγματα είναι πολλά και κυκλοφορούν στο Διαδίκτυο, δείχνοντας ανθρώπους να τραυματίζονται προσπαθώντας να πετύχουν τη σωστή πόζα σε εξαιρετικά επικίνδυνα σημεία (ουρανοξύστες, γκρεμούς, ακόμα και στο αυτοκίνητο, ενώ οδηγούν με μεγάλη ταχύτητα) και να εντυπωσιάσουν «φίλους» και «ακόλουθους».
Τελικά, το συμπέρασμα είναι ένα: Παν μέτρον άριστον! Η ζωή είναι «εκεί έξω», και είναι όμορφο να της χαμογελάμε-περισσότερο απολαμβάνοντας ουσιαστικά τις στιγμές και λιγότερο «απεικονίζοντάς» τες μόνο μέσω selfie. Το σημαντικό είναι να μας επιβεβαιώνουν την αγάπη τους οι δικοί μας άνθρωποι και οι πραγματικοί μας φίλοι, κι ας έχουμε τα ελαττώματά μας, παρά οι άγνωστοι διαδικτυακοί φίλοι που αποθεώνουν τον τέλειο, «φιλτραρισμένο», εαυτό μας.

Λιγότερες selfies, λοιπόν, και περισσότερη ζωή!

 

Πηγές
http://www.bbc.com/news/magazine-22511650
https://www.indiaabroad.com/blogs/the-selfie-mania-what-do-we-really-know-about-it/article_ab5add52-7633-11e7-ad40-3b9fc3fbeb25.html
https://www.huffingtonpost.gr/vasilis-tziokas/-_186_b_6220386.html

  • Σχετικά Θέματα